است كه امسال مكه را فتح مىكنم و همراه حاجيان طواف و سعى را به جاى مىآورم ؟ ! « 1 »
هنگامى كه اعتراضها زياد شد ، رسول الله صلى الله عليه و آله فرمود : آيا شما همان اصحابى نيستيد كه خداوند در جنگ بدر دربارهء شما فرمود :
« إذ تستغيثُونَ ربّكم فاستجاب لكم أنّى ممدّكم بألفٍ من الملائكة مردفين » « 2 » ؛
هنگامى كه از پروردگار يارى خواستيد و او پذيرفت : من با هزار فرشتهاى كه پياپى مىآيند ، ياريتان مىكنم .
آيا شما همان اصحابى نيستيد كه روز احُد دربارهء شما فرمود :
« إذ تُصعدون و لا تلوون على أحدٍ و الرّسول يدعوكم فى اخراكم . . . » « 3 » ؛
به ياد بياوريد آنگاه كه خود را به بالاى ( كوه احد ) مىكشيديد و گردن بر ( نداى ) كسى برنمى گردانيد حال آنكه پيامبر شما را از پشت سرتان فرا مىخواند ( رو به فرار گذاشته بوديد ) و به بالا مىرفتيد و به كسى توجه نمىكرديد . . . .
آيا شما اصحاب من در فلان روز و فلان روز نيستيد ؟
آنها از رسول الله صلى الله عليه و آله معذرت خواهى كردند و از كردار خويش پشيمان شدند و گفتند : خدا و رسولش بهتر مىدانند ، هر كارى كه به نظرتان رسيده انجام دهيد . « 4 »
قبول صلح از سوى قريش
وى در ادامه مىگويد : مكرزبن حَفص بن أحيف و سُهيل بن عَمرو به سوى رسول الله صلى الله عليه و آله بازگشتند و گفتند : اى محمد ، قريشيان شرط شما را پذيرفتند و قبول كردند كه كسى را به خاطر اظهار اسلام اذيت نكنند و كسى را اكراه بر دين خود نكنند . « 5 »
هامش
( 1 ) . تفسير قمى ، ج 2 ، ص 311 ؛ تبيان ، ج 9 ، ص 335 ؛ مجمع البيان ، ج 9 ، ص 180 ؛ سيرهء ابن هشام ، ج 3 ، ص 331 ؛ مغازى واقدى ، ج 2 ، ص 606 - 609 .
( 2 ) . انفال ( 8 ) ، 9 .
( 3 ) . آل عمران ( 3 ) ، 153 .
( 4 ) . مثل همين را واقدى در مغازى ، ج 2 ، ص 609 آورده است .
( 5 ) . تفسير قمى ، ج 2 ، ص 311 - 312 .