مصادرهء قافلههاى تجارتى قريش
رسول الله صلى الله عليه و آله سعى مىكرد كه قبل از محاصرهء نظامى قريش ، آنها را محاصره اقتصادى كند و در مقابل آنچه كه از اموال مسلمانان مهاجر مصادره كردهاند ، اموال تجارتى آنان را مصادره كند . جنگ بدر اوّلين تلاش وى براى انجام اين كار بود كه روى داد . پس از واقعهء بدر ، قريشيان مىترسيدند از مسير هميشگى به سوى شام بروند ؛ براى همين فرات بن حيّان از افراد قبيله بكربن وائل را استخدام كرده بودند تا آنها را از طريق عراق به شام ببرد .
وقتى رسول الله صلى الله عليه و آله از جريان باخبر شد ، زيد بن حارثه را به سوى آنها فرستاد . او آنها را در قرده در كنار يكى از آبهاى منطقهء نجد ، غافلگير كرد و كاروان را مصادره نمود . در اين كاروان نقرهء بسيارى مربوط به ابوسفيان وجود داشت كه يك مرد نمىتوانست آنها را به تنهايى حمل كند . زيد همهء غنائم را نزد رسول الله صلى الله عليه و آله آورد . « 1 »
بعد از غزوهء الغابه به آن حضرت خبر رسيد كه كاروانى از قريش از شام حركت كرده است . آن حضرت دوباره زيد بن حارثه را همراه 170 نفر سواره نظام به سوى كاروان فرستاد كه كاروان را مصادره كردند . در اين كاروان نيز نقرهء بسيارى وجود داشت كه مال صفوان بن امية جُمحى بود . اين سريه در جمادى الاول سال ششم هجرى « 2 » در منطقهء عَيص كه از نواحى ذى المروه است و در كنار ساحل دريا واقع شده است ، رخ داد . اين مسيرى بود كه قريشيان آن را براى تجارت با شام برگزيده بودند . « 3 »
طبرسى در اعلام الورى مىنويسد : در اين كاروان اموالى مربوط به ابى العاص بن ربيع و كالايى مربوط به قريشيان وجود داشت كه همهء آن را مسلمانان به رسول الله صلى الله عليه و آله تقديم كردند و آن حضرت آن را ميان جنگجويان تقسيم كرد . ابوالعاص هم آزاد شد ؛ ولى به سوى مدينه آمد و به زينب دختر رسول الله صلى الله عليه و آله كه قبلًا همسرش بود پناهنده شد و از او تقاضا كرد كه از رسول الله صلى الله عليه و آله درخواست كند تا اموال او و اموال مردم كه در دست وى بوده است را به او بازگرداند . « 4 »
هامش
( 1 ) . سيرهء ابن هشام ، ج 3 ، ص 53 - 54 .
( 2 ) . مغازى واقدى ، ج 2 ، ص 533 .
( 3 ) . سيرهء ابن هشام ، ج 3 ، ص 338 .
( 4 ) . اعلام الورى ، ج 1 ، ص 203 .