بِكُمْ أَذىً مِنْ مَطَرٍ أَوْ كُنْتُمْ مَرْضى أَنْ تَضَعُوا أَسْلِحَتَكُمْ وَخُذُوا حِذْرَكُمْ إِنَّ اللَّهَ أَعَدَّ لِلْكافِرِينَ عَذاباً مُهِيناً » « 1 » ؛
به گاه سفر چنانچه از گزند كافران بترسيد ، گناهى بر شما نيست كه نمازتان را كوتاه كنيد ؛ زيرا كافران آشكارا دشمن شمايند . چون در ميان آنها بودى و بر آنان ( به امامت ) نماز بر پا كردى بايد گروهى از آنها سلاح برگيرند و با تو به نماز بايستند و چون سجدهء نماز به جا آوردند . اين سپاه عقب بروند و دستهء ديگر كه نماز نخواندهاند بيايند و با تو نماز بخوانند و احتياط كنند و سلاح خويش برگيرند ، زيرا كافران خوش دارند كه از وسايل و سلاحتان غافل شويد تا غافلگيرتان كنند . اگر بيمار بوديد و يا باران آزارتان مىداد ، مانعى ندارد كه سلاح بر زمين گذاريد ولى وسايل دفاعى را با خود برداريد ، خداوند عذاب خواركنندهاى براى كافران آماده كرده است .
طبرسى در مجمع البيان مىنويسد : اين آيه هنگامى نازل شد كه نبى اكرم صلى الله عليه و آله در عَسْفان و مشركان در ضَجنان بودند . پس از مصالحهاى كه كردند ، مسلمانان مشغول اقامهء نماز ظهر به امامت پيامبر صلى الله عليه و آله شدند و نماز را به طور كامل به جاى آوردند .
مشركان با مشاهدهء اين منظره ، تصميم گرفتند كه بر مسلمانان شبيخون بزنند ؛ اما بعضى از ايشان گفتند : آنها نماز ديگرى هم دارند كه آن را بيش از اين دوست مىدارند و هنگام اقامه آن بر آنها حمله مىكنيم .
خداوند اين آيه را نازل كرد و لذا نبى اكرم صلى الله عليه و آله نماز خوف را با مسلمانان به جاى آورد . « 2 »
وفات فاطمه بنت اسد
از جمله حوادث سال چهارم هجرى اين بود كه فاطمه دختر اسد بن هاشم بن عبد مناف ، مادر حضرت
هامش
( 1 ) . نساء ( 4 ) ، 101 - 102 .
( 2 ) . مجمع البيان ، ج 3 ، ص 157 - 158 .