سازماندهى لشكر اسلام
طبرسى مىنويسد : رسول اللّه صلى الله عليه و آله پس از فرا رسيدن صبح آمادهء جنگ شد . او على عليه السلام را پرچمدار مهاجرين و سعد بن عباده را پرچمدار انصار كرد و خود آن حضرت صلى الله عليه و آله زير پرچم انصار قرار گرفت . « 1 »
قمى مىنويسد : رسول اللّه صلى الله عليه و آله اصحاب خود را آماده كرد و پرچم را به اميرالمؤمنين عليه السلام سپرد . « 2 »
آن حضرت صلى الله عليه و آله پنجاه نفر از تير اندازان را به فرماندهى عبداللّه بن جبير بر تنگهء احُد مستقر كرد ؛ زيرا احتمال مىداد كه مشركان از آن ناحيه ، از پشت به مسلمانان حمله كنند و به عبدالله بن جبير و افرادش فرمود : اگر ديديد كه آنها را به عقب راندهايم تا جايى كه آنها را وارد مكه كردهايم ، از جاى خود تكان نخوريد و اگر ديديد كه آنها ما را شكست دادهاند و تا مدينه ما را تعقيب كردهاند ، جايگاه خود را ترك نكنيد و در جاى خود ثابت قدم باشيد . « 3 »
آنگاه فرمود : از خدا بترسيد و صبور باشيد و حتى اگر ديديد كه از بيكارى پرنده بر سر ما نشسته است ، باز هم از جاى خود تكان نخوريد تا به شما اطلاع بدهم و آنها را بر بالاى تنگه مستقر كرد . « 4 »
همچنين فرمود : از جاى خود تكان نخوريد ، اگر چه تا آخرين نفر كشته شويم ، زيرا تنها از همين موضع آسيبپذير هستيم . « 5 »
پرچمدارن در قريش
شيخ مفيد در ارشاد با سندى از عبداللّه بن مسعود نقل مىكند : پرچمدارى قريش مخصوص بنى عبدالدار بود . ابوسفيان به ميان آنها آمد و گفت : مىدانيد كه پرچم براى يك لشكر بسيار مهم است و در جنگ بدر به خاطر بر زمين افتادن پرچم شكست خورديد . اگر احتمال مىدهيد كه نمىتوانيد آن را حفظ كنيد ، به ما بسپاريد تا آن را حفظ كنيم .
هامش
( 1 ) . اعلام الورى ، ج 1 ، ص 176 ؛ قصص الأنبياء ، ص 341 ؛ مناقب آل ابى طالب ، ج 1 ، ص 191 - 192 .
( 2 ) . تفسير قمى ، ج 1 ، ص 112 .
( 3 ) . همان .
( 4 ) . اعلام الورى ، ج 1 ، ص 176 - 177 ؛ قصص الانبياء ، ص 341 .
( 5 ) . ارشاد ، ج 1 ، ص 80 ؛ مناقب آل ابى طالب ، ج 1 ، ص 192 ؛ سيرهء ابن اسحاق ج 3 ، ص 70 ؛ مغازى واقدى ، ج 1 ، ص 224 .