غزوهء قَرْقَرة الكُدْر « 1 »
ابن اسحاق آن را يك هفته بعد از بازگشت از بدر مىداند . طبرى ، تاريخ خروج به اين غزوه را ابتداى ماه شوال و بعد از زوال ظهر مىداند ، لكن واقدى مىگويد : اين غزوه در نيمهء محرم كه مصادف با بيست و سومين ماه هجرت به مدينه بوده رخداده است و رسول اللّه صلى الله عليه و آله به مدت پنج شب از مدينه غائب بود .
وى از يعقوب بن عتبه روايت مىكند : رسول اللّه صلى الله عليه و آله مطلع شد كه جمعى از بنىسُليم و غطفان براى جنگ در قررة الكُدْر اجتماع كردهاند . آن حضرت صلى الله عليه و آله عبدالله بن ام مكتوم را به عنوان جانشين خود در مدينه انتخاب كرد . و همراه دويست نفر حركت كرد . پس از آنكه رد پاى آنها را پيدا كردند ، نتوانستند هيچ يك از آنها را پيدا كنند . آنگاه رسول اللّه صلى الله عليه و آله عدهاى از اصحابش را به بلندى آن منطقه فرستاد . آنها پانصد شتر را يافتند كه غلامى به نام يسار آنها را چوپانى مىكرد . شترها را حركت دادند و نزد رسول اللّه صلى الله عليه و آله در دشت آمدند . آن حضرت دربارهء لشكريان دشمن از او سؤال كرد . يسار گفت :
من مسؤول محافظت از شتران بودم . افراد قبيله از اين جا رفتند و اطلاعى از آنها ندارم .
پيامبراكرم صلى الله عليه و آله دستور داد شترها را به غنيمت گرفتند و آن غلام را اسير نمودند و به سوى مدينه به راه افتادند . هنگام نماز صبح رسول اللّه صلى الله عليه و آله مشاهده كرد كه آن غلام هم نماز مىخواند ؛ لذا سهمى از غنيمت را براى او قرار داد و آزادش كرد . هنگامى كه به صِرار در پنج كيلومترى مدينه رسيدند ، خمس غنائم را كه صد شتر مىشد ، جدا كرد و بقيه را بين مسلمانان تقسيم نمود كه به هر نفر دو شتر رسيد . « 2 »
غزوهء ذى أَمرّ « 3 »
در تاريخ اين غزوه اختلاف است . به طور كلى واقدى در نقل تاريخ حوادث از ابن اسحاق كاملتر و
هامش
( 1 ) . قرقره الكُدْر ، ناحيهاى است در نزديكى اخضيه در پشت سدّ معونه كه هشت منزل ( حدود 176 كيلومتر ) از مدينه فاصله دارد .
( 2 ) . مغازى واقدى ، ج 1 ، ص 182 - 184 .
( 3 ) . سيرهء ابن هشام ، ج 3 ، ص 49 و ذى امّر ناحيهاى در نزديكى روستاى نخيل در سه منزلى مدينه در جهت كوفه بوده است ، چنان كه در وفاء الوفاء ، ج 2 ، ص 249 به اين مطلب اشاره شده است .