كه آن حضرت صلى الله عليه و آله در ابتدا به سوى كعبه نماز مىخوانده است و سپس دوباره به سوى آن منحرف شده است .
كلينى در فروع كافى با سندى از حلبى نقل مىكند كه از امام صادق عليه السلام سؤال كردم : آيا رسول اللّه صلى الله عليه و آله به سوى بيت المقدس نماز مىخواند ؟ فرمود : بله . گفتم : آيا كعبه را پشت سر خود قرار مىداد ؟
فرمود : هنگامى كه در مكه بود ، خير و امّا وقتى كه به مدينه مهاجرت كرد ، بله . تا اينكه قبله به كعبه تغيير كرد . « 1 »
طبرسى در مجمع البيان از امام حسن عسكرى عليه السلام نقل مىكند : وقتى رسول اللّه صلى الله عليه و آله در مكه بود ، خداوند به او دستور داد كه به سوى بيت المقدس نماز بگزارد و اگر برايش امكان دارد كعبه را بين خود و بيت المقدس قرار دهد و اگر امكان ندارد ، در هر صورت به سوى بيت المقدس متوجه باشد .
رسول اللّه صلى الله عليه و آله اين كار را در مدت سيزده سال اقامت در مكه انجام داد و هنگامى كه به مدينه رفت ، به سوى بيت المقدس نماز مىگزارد و در نتيجه از كعبه منحرف شد . « 2 »
قمى در تفسير خود « 3 » مىنويسد : يهوديان بر رسول اللّه صلى الله عليه و آله عيب مىگرفتند و مىگفتند : تو تابع ما هستى ؛ زيرا به سوى قبلهء ما نماز مىگزارى ! از اين عيب جويى رسول اللّه صلى الله عليه و آله غمگين شد و در دلِ شب از منزل خارج شد و به آفاق آسمان مىنگريست و منتظر امر خداوند تبارك و تعالى در اين مورد بود . فرداى آن روز كه آن حضرت براى نماز ظهر در مسجد بنى سالم ( مسجد ذو قبلتين ) حاضر شده و دو ركعت از نماز ظهر را با مردم به جاى آورده بود ، جبرئيل نازل شد و بازوهايش را گرفت و او را به سوى كعبه متوجه گردانيد و دو ركعت ديگر را به سوى كعبه به جاى آورد . در همين مورد قول خداوند متعال بر او نازل شد :
« قَدْ نَرى تَقَلُّبَ وَجْهِكَ فِي السَّماءِ فَلَنُوَلِّيَنَّكَ قِبْلَةً تَرْضاها فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ » « 4 » ؛
ما توجه تو را به سوى آسمان مىبينيم ، پس قبلهاى را كه مىپسندى به تو عطا
هامش
( 1 ) . فروع كافى ، ج 3 ، ص 286 و از او در وسائل الشيعه ، ج 4 ، ص 298 .
( 2 ) . الاحتجاج ، ج 1 ، ص 43 .
( 3 ) . تفسير قمى ، ج 1 ، ص 63 .
( 4 ) . بقره ( 2 ) ، 144 .