چنين كردند و سپس از نزد رسول اللّه صلى الله عليه و آله بازگشتند . پس از آن هيچ زنى نبود كه شادتر و چشم روشنتر از آنها باشد . « 1 »
تغيير قبله
بر طبق آنچه كه شيخ طوسى در تهذيب از رسالهء إزاحة العلة فى معرفة القبلة از شاذان بن جبرئيل قمى از معاوية بن عمار از امام صادق عليه السلام نقل كرده است ؛ رسول اللّه صلى الله عليه و آله بعد از بازگشت از جنگ بدر به سوى كعبه نماز خواند . « 2 »
اين مطلب را شيخ حّر عاملى در وسائل الشيعه از شيخ طوسى نقل كرده و كامل آن چنين است :
آن حضرت به مدّت هفده ماه در مدينه به سوى بيت المقدس نماز مىخواند و سپس دوباره به سوى كعبه . « 3 » اين خبر در جواب سؤال عمار روايت شده است .
در خبرى ديگر كه حمْيرى آن را در قرب الاسناد با سندى از امام صادق عليه السلام از پدرش امام باقر عليه السلام آورده ، آمده است : رسول اللّه صلى الله عليه و آله نوزده ماه به سوى بيت المقدس نماز خواند . سپس دوباره به سوى كعبه متمايل شد ، در حالى كه مشغول نماز عصر بود . « 4 »
اين دو روايت را حّر عاملى در وسائل الشيعه نقل كرده و بر نسخهاى كه در آن نوزده ماه ( تسعة عشر ) نوشته شده ، اعتماد كرده است و به نسخهء ديگر ( سبعة عشر ) در داخل پرانتز اشاره كرده است . و صحيح همان است كه وى بر آن اعتماد كرده است ؛ زيرا اين اتفاق بعد از مراجعت آن حضرت از جنگ بدر بوده است و بدر در ماه رمضان كه نوزدهمين ماه بعد از هجرت بوده ، رخ داده است .
از قول امام عليه السلام كه فرموده است : « دوباره به سوى كعبه منحرف شد . » فهميده مىشود كه قبلهء اول آن حضرت صلى الله عليه و آله كعبه بوده است كه به بيت المقدس تغيير يافته است . در خبر بعدى از امام عليه السلام كه تفسير خبر اول مىباشد ، آمده است : آن حضرت صلى الله عليه و آله در مكه به سوى بيت المقدس نماز مىخواند ؛ امّا كعبه را بين خود و بين بيت المقدس قرار مىداده و كعبه پشت سر او قرار نمىگرفت . بنابراين معلوم مىشود
هامش
( 1 ) . مغازى واقدى ، ج 1 ، ص 93 - 94 .
( 2 ) . التهذيب ، ج 2 ، ص 43 حديث 135 .
( 3 ) . وسائل الشيعه ، ج 4 ، ض 298 .
( 4 ) . قرب الاسناد ، ص 69 و از او در وسائل الشيعه ، ج 4 ، ص 303 .