گروهى به محافظت از رسول اللّه صلى الله عليه و آله پرداختند ، دستهاى به تعقيب دشمن پرداختند و گروه سوم به جمع آورى غنائم و اسراء مشغول شدند .
سعد بن مُعاذ در كنار نبى اكرم صلى الله عليه و آله به نگهبانى پرداخت . هنگامى كه غنائم جمعآورى شد ؛ سعد اين احتمال را داد كه رسول اللّه آن را بين كسانى كه به تعقيب دشمن و جمعآورى غنائم پرداختهاند ، تقسيم كند و چيزى به كسانى كه به محافظت از آن حضرت صلى الله عليه و آله پرداختهاند ، ندهد ؛ لذا گفت :
يا رسول اللّه ، ترس از دشمن و يا خستگى از جنگ باعث نشده است كه به تعقيب دشمن نپردازيم ، بلكه خوف اين را داشتيم كه اگر از تو دور شويم ، دشمن به شما هجوم آورد . مىدانيد كه افراد زياد و غنائم كم است . اگر اين غنائم به جنگجويان داده شود ، چيزى براى ديگر اصحاب تو باقى نمىماند .
سعد بن ابى وقاص گفت : يا رسول اللّه ! آيا سوارهها را با افراد ضعيف مساوى قرار مىدهى ؟ ! رسول اللّه صلى الله عليه و آله فرمود : مادرت به عزايت بنشيند ! آيا جزِ به كمك همين ضعفا پيروز مىشويد ؟ ! « 1 »
اختلاف بر سر تصاحب غنائم بر پا شده بود . نزد رسول اللّه صلى الله عليه و آله آمدند و پرسيدند ؟ اين غنائم مال كيست ؟
خداوند نازل فرمود :
« بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ * يَسْئَلُونَكَ عَنِ الأَنْفالِ قُلِ الأَنْفالُ للَّهِ وَالرَّسُولِ فَاتَّقُوا اللَّهَ وَأَصْلِحُوا ذاتَ بَيْنِكُمْ وَأَطِيعُوا اللَّهَ وَرَسُولَهُ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ » « 2 » ؛
بنام خداوند بخشنده و مهربان . از تو دربارهء انفال ( غنائم ) مىپرسند ، بگو : « انفال از آنِ خدا و پيامبر است » . از خدا بترسيد و ميانهء خودتان آن را اصلاح كنيد و اگر ايمان داريد از خدا و پيامبرش اطاعت كنيد .
مردم از بدر برگشتند ، در حالى كه غنيمتى نداشتند . تا اينكه نازل شد :
« وَاعْلَمُوا أَنَّما غَنِمْتُمْ مِنْ شَيْءٍ فَأَنَّ للَّهِ خُمُسَهُ وَلِلرَّسُولِ وَلِذِي الْقُرْبى وَالْيَتامى وَالْمَساكِينِ وَابْنِ السَّبِيلِ . . . » « 3 » ؛
هامش
( 1 ) . مغازى واقدى ، ج 1 ، ص 99 .
( 2 ) . آيهء اول از سورهء انفال .
( 3 ) . الانفال ( 8 ) ، 41 .