اقدامات ابوسفيان
قمى مىنويسد : ابوسفيان هم در اين كاروان حاضر بود . هنگامى كه مطلع شد رسول اكرم صلى الله عليه و آله خارج شده است تا متعرّض كاروان شود ، به شدت ترسيد و وقتى كه به بَهْرة ( از مناطق مدينه ) رسيد ، فردى به نام ضَمْضم را در مقابل ده دينار اجير كرد و ماده شتر چابكى را در اختيار او گذاشت و گفت : به سوى قريش برو و به آنها خبر بده كه محمد و جمعى از اهل يثرب خارج شدهاند تا متعرّض كاروان شوند و شما هر چه زودتر كاروان را دريابيد . ابوسفيان به او سفارش كرد كه بينى ناقه را پاره كند و گوشهايش را ببرد تا هنگام ورود به مكه خون از آن جارى باشد و لباسش را از پشت و جلو پاره كند تا نيمه عريان باشد و پس از ورود به مكه بر عكس بنشيند و صورت را به طرف عقب شتر كند و با صداى بلند فرياد بزند :
اى آل غالب ، طبل جنگ را بزنيد ، طبل جنگ را بزنيد ، كاروان را دريابيد ، كاروان را در يابيد ، محمد و ياران يثربىاش خارج شدهاند تا متعرّض كاروان شوند ، هر چه زودتر كاروان را دريابيد .
ضمضم به سرعت به سوى مكه حركت تا بدان رسيد و فرياد زد : اى آل غالب ، اى آل غالب ، طبل جنگ را بزنيد . . . .
مردم مكه به سرعت همديگر را با خبر كردند و آمادهء خروج شدند . در اين هنگام سُهيل بن عمرو و صفوان اميّه و ابوالبخترى بن هشام و بنيه و منبّه ، فرزندان حجاج و نوفل بن خويلد برخاستند و گفتند :
اى جماعت قريش ، به خدا قسم كه مصيبتى بزرگتر از اين براى شما اتفاق نيفتاده است كه محمد صلى الله عليه و آله و اهالى يثرب متعرّض كاروانى شوند كه سرمايههاى شما در آن است ! به خدا قسم كه هيچ زن و مرد قريشى نيست ، مگر اينكه در اين كاروان سهمى دارد و باعث خفّت و خوارى است كه محمد در اموال شما طمع كند و بين شما و مال التجارهء شما جدايى بيندازد ، پس هر چه سريعتر اموالى را براى تجهيز لشكر بپردازيد .
پس از آن صفوان بن اميّه و سُهيل بن عمرو ، هريك پانصد دينار براى تجهيز لشكر پرداختند و هيچ يك از بزرگان و ثروتمندان مكه باقى نماندند ، مگر اينكه اموالى را براى تجهيز لشكر پرداختند و هر چهار پايى كه در اختيار داشتند ، به كار گرفتند و همراه خودشان زنان آواز خوانى را بردند كه دفّ و ساز بزنند ، در حالى كه خودشان هم شراب مىنوشيدند . « 1 »
هامش
( 1 ) . روضهء كافى ، ص 307 و طبقات ابن سعد ، ج 1 ، ص 121 .