غزوهء بدر كبرى
قمى در تفسير خود مىنويسد : جنگ بدر در شانزدهمين ماه ورود پيامبر صلى الله عليه و آله به مدينه به وقوعپيوست . « 1 » علّت آن هم اين بود كه كاروانى از قريش از شام حركت كرده بود . واقدى مىگويد : هنگامى كه رسول اللّه صلى الله عليه و آله از بازگشت كارواناز شام آگاه گرديد ، طلحة بن عبيدالله و سعيد بن زيد را براىتجسس در مورد كاروان ارسال كرد و اين ده روز قبل از خروج آن حضرت از مدينه بود . سپس مىگويد : در روز يكشنبه دوازدهم ماه رمضان حركت كرد ؛ بنابراين ارسال اين دو نفر در دّوم ماه رمضان بوده است . « 2 » اين كاروان اموال فراوانى را با خويش حمل مىكرد . واقدى مىنويسد : اين كاروان داراى هزار شتر بود و دارايى فراوانى را حمل مىكرد و هيچ قريشى در مكه باقى نمانده بود ، مگر اينكه يك مثقال يا بيشتر از طلاى خود را براى تجارت به كاروان سپرده بود و گفته مىشد كه مال التجارهء آن به اندازهء پنجاه هزار دينار طلا بوده و گفته شده است كه ده هزار مثقال آن مال بنىعبدمناف و دويست شتر بار و پنج هزار مثقال طلا مربوط به بنى مخزوم و دو هزار مثقالِ آن مربوط بهامية بن خلف و هزار مثقال مربوط به عامر بن نوفل بود و بيشترين سرمايه مربوط به خاندان سعيد بن عاص مىشد كه يا مال خودشان بود و يا به صورت مضاربه از مردم گرفته بودند كه نصف سود را به صاحبانشان برگردانند « 3 » و رسول اللّه صلى الله عليه و آله به اصحابش دستور داده بود كه از مدينه خارج شوند تا آن را به غنيمت بگيرند ، بنابراين به همراه 313 نفر از يارانش از مدينه خارج شد . « 4 »
ابن اسحاق تعداد مهاجرانى كه در بدر شركت داشتهاند و رسول اللّه صلى الله عليه و آله براى آنها سهم قرار دادهاست را 83 نفر مىداند . سپس اسامى انصار را از ذكر مىكند و سپس مىگويد : تمام كسانى كه در جنگ بدر شركت داشتهاند سهمى برايشان معين شده است ، در مجموع 314 نفر بودهاند كه 83 نفر از مهاجران و 61 نفر از أوس و 170 نفر از خزرج بودهاند . « 5 »
واقدى مىگويد : رسول اللّه صلى الله عليه و آله همراه ياران خويش در روز يكشنبه دوازدهم ماه رمضان حركت
هامش
( 1 ) . تفسير قمى ، ج 1 ، ص 271 .
( 2 ) . مغازى واقدى ، ج 1 ، ص 19 - 21 .
( 3 ) . همان ، ج 1 ، ص 27 .
( 4 ) . تفسير قمى ، ج 1 ، ص 261 .
( 5 ) . سيرهء ابن هشام ، ج 2 ، ص 363 .