شرق بغداد مستقر بود و منزل واقدى در غرب بغداد واقع شده بود . هنگامى كه مىخواست بنا به دستور مأمون به محل استقرار لشكر منتقل شود ؛ كتابهايش را با صد و بيست شتر حمل مىكردند ! « 1 » او در چهار سال از آخر عمرش تصدى قضاوت را به عهده داشت و وصيتهايى هم به مأمون كرد كه مأمون آنها را پذيرفت و برايش كفن فرستاد و بدهكارىهايش را پرداخت كرد .
ابن سعد مىنويسد : « او در شب سهشنبه ، يازدهم ذىالحجهء سال 207 ه . ق در 78 سالگى فوت كرد و در روز سه شنبه در قبرستان خيزران به خاك سپرده شد » . « 2 »
جايگاه علمى و روايى واقدى
جايگاه علمى و روايى واقدى از توصيفهاى شاگرد و كاتبش ابن سعد آشكار مىشود . وى مىگويد : « واقدى به غزوهها و سيره و فتحها و اختلافات مردم در احاديث و احكام و موارد اتفاق و اجماع آنها آگاه بود و به اين نكتهها در كتابهايى كه تأليف كرده و حديثهايى كه روايت كرده ؛ اشاره نموده است » . « 3 »
ابن نديم در كتاب الفهرست دربارهاش مىگويد : « او دو غلام در اختيار داشت كه شب و روز كتابها را برايش نسخه بردارى مىكردند و پس از وفاتش ششصد صندوق كتاب به يادگار گذاشت كه هر كدام را مىبايست دو مرد حمل مىكردند ! » « 4 »
خطيب بغدادى از على بن مدينى نقل مىكند : « آنچه را كه واقدى جمعآورى كرده بود ، به بيست هزار حديث مىرسيد ! » « 5 »
ابن سيدالناس از يحيى بن مَعين نقل مىكند : « واقدى با نقل بيست هزار حديث در مورد پيامبر صلى الله عليه و آله كار شگفتى انجام داد . » سپس ابن سيدالناس گفته است : « ما آن قدر روايت از او در مورد جنگها و
هامش
( 1 ) . تاريخ بغداد ، ج 3 ، ص 5 و عيون الاثر ، ج 1 ، ص 18 و الوافى بالوفيات ، ج 4 ، ص 238 و سيراعلامالنبلاء ، ج 7 ، ص 118 .
( 2 ) . الطبقات ، ج 7 ، ص 77 .
( 3 ) . همان ، ج 5 ، ص 144 .
( 4 ) . الفهرست ، ص 144 .
( 5 ) . تاريخ بغداد ، ج 3 ، ص 13 .