ابن شهر آشوب از تاريخ نسوى نقل كرده است كه اين كار هشت ماه پس از ورود آن حضرت به مدينه صورت گرفته است . « 1 »
رسول الله صلى الله عليه و آله دو مرتبه ميان اصحابش پيمان برادرى ايجاد كرد كه اوّلى در مكه بود و طىّ آن بين گروهى از مهاجران پيمان برادرى اجرا كرد . ابن حبيب در المحبّر مىنويسد : « در مكه رسول اللّه صلى الله عليه و آله بين خود و على عليه السلام پيمان برادرى بست و حمزة بن عبدالمطلّب را با زيد بن حارثه و ابوبكر را با عمر و عثمان بن عفان را با عبدالرحمان بن عوف و زبير بن عوام را با عبداللّه بن مسعود و عُبيدة بن حارث المطلّب را با بلال و مصعب بن عُمير را با سعد بن ابى وقاص و ابى عبيدة بن جّراح را با سالم ، آزاد كردهء ابى حذيفه و سعيد بن زيد را با طلحه بن عبيداللّه برادر نمود » « 2 » . و از اين كه مصعب بن عمير را هم نام برده ، دانسته مىشود كه اين پيمان برادرى پيش از فرستادن او به سوى مدينه ، يعنى تقريباً يك سال قبل از هجرت بوده است .
ابن سيد الناس تصريح كرده است كه اين پيمان برادرى پيش از هجرت بوده است ، « 3 » چنانكه اين مطلب در السيرة الحلبية هم آمده است . « 4 » همين ظاهر روايت حاكم حسكانى نيشابورى در المستدرك على الصحيحين مىباشد . « 5 »
ابن سعد در الطبقات « 6 » و سُهيلى در الروض الأنف و كازرونى در المنتقى مطالبى را نوشتهاند كه خلاصهء آن چنين است : هنگامى كه رسول اللّه صلى الله عليه و آله وارد مدينه شد ، بين مهاجران و انصار پيمان برادرى بست كه بر اساس آن در حقوق مساوى بودند و اموال را با هم نصف مىكردند و پس از مرگ ،
هامش
( 1 ) . المناقب ، ج 1 ، ص 151 .
( 2 ) . المحبّر ، ص 70 - 71 .
( 3 ) . السيرة لابن سيد الناس ، ج 1 ، ص 200 - 203 . چنانكه در الغدير ، ج 3 ، ص 114 هم آمده است و علامه امينى تعدادى از اخبار مربوط به پيمان برادرى بين نبى اكرم صلى الله عليه و آله و على عليه السلام را از أهل سنت نقل كرده است ( ج 3 ، ص 111 - 125 ) و مرحوم مجلسى در بحار الانوار ، ج 38 ، ص 330 از اهل سنت و شيعه رواياتى را در اين مورد آورده است و ابن عساكر در تاريخ دمشق بيست خبر را با سندهاى آن از صفحه 141 - 161 نقل كرده و محقق محمودى مصادر ديگرى براى اين اخبار جمع آورى كرده است كه از صفحه 117 تا 133 در قسم اول از ترجمهء الامام على عليه السلام از تاريخ دمشق تأليف ابن عساكر آمده است .
( 4 ) . سيرهء حلبية ، ج 2 ، ص 23 - 102 .
( 5 ) . مستدرك الحاكم ، ج 3 ، ص 4 .
( 6 ) . الطبقات ، ج 1 ، ص 242 .