نزد رسول اللَّه صلى الله عليه و آله آمده و اين خواب را براى او گفتم . آن حضرت صلى الله عليه و آله فرمود : انشاءاللَّه كه خواب تو رؤياى صادقه است . برخيز و اين فصول را به بلال بياموز تا آنها را با صداى بلند بگويد ، زيرا او صداى بهترى دارد « 1 » .
در اين زمينه احاديثى به وسيلهء اهل سنت نقل شده است كه مىگويد اين رؤيا به وسيلهء چهارده نفر از صحابه ديده شده است . چنان كه در شرح التنبيه جبيلى آمده است : روايت كردهاند كه افرادى كه در آن شب رؤيا را ديدهاند ، هفده نفر از انصار و يك نفر از مهاجرين بودهاند كه اين يك نفر ، عُمَر بوده است . همچنين روايت كردهاند كه بلال نيز از كسانى بوده است كه رؤياى مربوط به اذان را ديده است و در اين زمينه تناقضهاى بسيارى وجود دارد كه جبيلى آنها را آورده و سعى كرده است آنها را به نحوى جمع كند ، امّا سعى بيهودهاى نموده است !
بخارى و مسلم ، نقل اين رؤيا را به طور كلى رها كردهاند و آن را در صحيحهاى خود نياوردهاند ، نه از ابن زيد و نه از ابن خطّاب و نه از ديگران و اين به خاطر عدم صحت اين روايتها در نظر آنان بوده است .
البته آنها در كتابهاى صحيح خود در مورد تشريع اذان ، روايتى را از ابن عمر آوردهاند كه او گفت : پس از آن كه مسلمانان وارد مدينه شدند ، خودبهخود جمع مىشدند و نماز برگزار مىكردند و كسى آنها را صدا نمىزد . تا اينكه روزى در اين مورد با هم صحبت كردند و بعضى پيشنهاد دادند كه ناقوسى همانند ناقوس نصرانيان تهيه كنند و بعضى ديگر گفتند : بوقى همانند بوق يهوديان تهيه نمايند در اين حال عمر گفت : آيا كسى را انتخاب نمىكنيد كه مردم را براى نماز صدا بزند ؟ رسول اللَّه صلى الله عليه و آله فرمود : اى بلال ، برخيز و مردم را براى نماز صدا بزن و بلال صدا زد « 2 » .
متّقى هندى در كنز العمال روايت كرده است : عدهاى مذاكرهء مربوط به اذان را نزد امام حسن عليه السلام انجام داده و رؤياى ابن زيد را ذكر كردند امام عليه السلام فرمود : شأن اذان بالاتر از اين مىباشد . جبرئيل در آسمانها اذان گفت و آن را به رسول اللَّه صلى الله عليه و آله آموخت « 3 » .
هامش
( 1 ) . النص و الاجتهاد ، ص 230 - 231 به نقل از صحيح مسلم ، كتاب الصلاة ، باب الاذان .
( 2 ) . همان .
( 3 ) . به نقل از كنز العمال ، ج 6 ، ص 277 .