از واقدى در المنتقى تأليف كازرونى نقل شده است كه اسراء در شب شنبه ، هفدهم ماه رمضان و در سال دوازدهم بعثت و هشت ماه قبل از هجرت بوده است . و در آن گفته شده است كه معراج در شب هفدهم ربيع الاوّل و يك سال قبل از ترك شِعب ابى طالب بوده است و گفتهاند كه در شب بيست و هفتم رجب بوده است . گفته شده كه اسراء يك سال و دو ماه قبل از هجرت و در سال پنجاه و سوم بعد از عام الفيل رخ داده است . « 1 »
به نظر مىرسد كه قول راجح در ميان روايات ، روايت راوندى از على عليه السلام مىباشد .
از قرائنى كه وقوع معراج در اوايل سال پنجم بعثت را تقويت مىنمايد ، ذكر ميلاد حضرت فاطمه زهرا عليها السلام در سال پنجم باشد . علاوه بر اينكه از امام صادق عليه السلام و ابن عباس و سعدبن مالك و سعدبن ابى وقّاص و عايشه روايت شده است كه وقتى عايشه آن حضرت را به خاطر زياد بوسيدن زهرا عليها السلام مورد عتاب و سرزنش قرار داد ، فرمود : اى عايشه ! هنگامى كه به اسراء برده شدم ، جبرئيل مرا داخل بهشت برد و سيبى را به من داد . من آن را خوردم و همان تبديل به نطفهاى در صُلبم شد و فاطمه از همان نطفه است . پس فاطمه از حوريان زمينى است و هر گاه به بهشت مشتاق شوم ، او را مىبوسم . « 2 »
از آنچه گذشت اين مطلب ثابت شد كه فاطمه در سال پنجم بعثت و به عبارتى در سال دوم آغاز رسالت و تنزيل - كه همين مبناى شيخ مفيد و كسانى است كه ولادت او را در سال دوم رسالت دانستهاند - به دنيا آمده است . همين اقتضا مىكند كه معراج حداقل نه ماه قبل از ولادت صورت گرفته باشد .
هامش
( 1 ) . همان ، ص 302 .
( 2 ) . بحارالانوار ، ج 18 ، ص 315 و 350 و 364 به نقل از تفسير قمى و علل الشرائع و مختصر و ملحقات احقاق الحقّ ، مرعشى ، ج 1 ، ص 1 - 11 و اخبار الدول ، ص 87 و تاريخ بغداد ، ج 5 ، ص 87 و ذخائر العقبى ، ص 36 و كنزالعمّال ، ج 30 ، ص 94 و 14 و 97 و مجمع الزوائد ، ج 9 ، ص 202 و محاضرات الاوائل ، ص 88 و مستدرك حاكم ، ج 3 ، ص 156 و تلخيص آن به وسيلهء ذهبى و المطالب السنيه ، ص 239 و مفتاح النجاح ، ص 98 ( خطّى ) و مقتل خوارزمى ، ص 64 و مناقب مغازلى ، ص 358 و المواهب اللدنيه ، ج 2 ، ص 29 و ميزان الاعتدال ، ج 1 ، ص 38 و 253 و ج 2 ، ص 26 و 84 و 297 و نزهة المجالس ، ج 2 ، ص 179 و نظم دررالسمطين ، ص 77 و وسيلة المآل ، ص 78 و ينابيع المودة ، ص 97 .