و حمزة الأسد الحامى حقيقته * و جعفراً : أن يذودوا دونه الناسا
كونوا - فداءً لكم امى و ما ولدَت - * فى نصر احمدَ دون الناس أتراساً
پسرم على و بزرگ قوم ، عباس را به يارى بهترين پيامبر وصيت مىكنم .
و به حمزه كه هميشه حامى حقيقت است و جعفر سفارش مىكنم كه شر دشمنان را از او كوتاه كنيد .
اى كه پدر و مادرم به فداى شما باد ، همچون دژى محكم سپر جان احمد باشيد .
چنين ابيات مشهورى در قصائد آن بزرگوار و وصايا و خطبههاى آن حضرت كه ذكر همهء آنها باعث طولانى شدن كتاب مىشود ، « 1 » ثابت مىكند كه چه كسى از نبى اكرم صلى الله عليه و آله حمايت و پشتيبانى همه جانبه مىكرد و نبوتش را تأييد مىكرد . . . و شكى در اين نيست كه او به خاطر حسن تدبير و مديريت قوىاش ، راه مقابلهء آشكار و مخالفت همه جانبه با دشمنان پيامبر را در پيش گرفت ، تا آنها رسول اكرم صلى الله عليه و آله را به آنچه كه بعد از مرگ ابوطالب مبتلا كردند ، مبتلا نكنند . « 2 »
علامهء طباطبائى مىنويسد : روايات ائمه عليه السلام در مورد ايمان ابوطالب به حد استفاضه رسيده است و اشعارى كه از او نقل شده ، لبريز از اقرار و تصديق نبى اكرم صلى الله عليه و آله و دين او مىباشد و او بود كه نبى اكرم صلى الله عليه و آله را در كوچكى مورد حمايت خويش قرار داد و بعد از بعثت و قبل از هجرت به حمايت همه جانبه از او پرداخت و تلاشهاى او براى حفظ جان رسول اكرم صلى الله عليه و آله در ده سال قبل از هجرت به تنهايى معادل تمام مجاهدتها و تلاشهاى مهاجرين و انصار براى حفظ جان آن حضرت ، در ده سال پس از هجرت بوده است . « 3 »
و در تفسير آيه مىنويسد : هنگامى كه در آيات سابق ، محروميت مشركان - كه از قوم نبى اكرم صلى الله عليه و آله بودند - از نعمت هدايت آشكار و مشخص شد و گمراهى آنان در اثر هوا پرستى و تكبر در مقابل حقى كه نازل شده بود ، روشن شد و حتى ايمان و اعتراف اهل كتاب براى مشركان مسجل گرديد ، خداوند اين آيات را نازل كرد مبنى بر اين كه « هدايت بر عهدهء خداوند است نه بر عهدهء تو . اهل كتاب
هامش
( 1 ) . مجمع البيان ، ج 3 ، ص 446 .
( 2 ) . همان ، ج 7 ، ص 406 .
( 3 ) . الميزان ، ج 16 ، ص 57 .