اما رسولاللّه صلى الله عليه و آله نه تنها با اين اوهام و خرافاتى كه براى جامعه ضرر داشت ؛ ستيز كرد ؛ بلكه با افكار و عقايد انحرافى هم كه او را تأييد مىكرد به مبارزه پرداخت و كوشيد مردم را به گونهاى تربيت كند كه پيرو دليل و منطق باشند ، نه پيرو قصّهها و خرافات .
برقى در كتاب المحاسن با سندى از ابى الحسن موسى بن جعفر عليه السلام نقل مىكند : هنگامى كه ابراهيم ، فرزند رسول اكرم صلى الله عليه و آله رحلت كرد ، كسوف به وقوع پيوست . مردم پيش خود گفتند كه اين خورشيد گرفتگى به خاطر مرگ فرزند رسول خدا صلى الله عليه و آله بوده است . امّا پيامبر صلى الله عليه و آله بر منبر رفت و پس از حمد و ثناى الهى فرمود :
« اى مردم ! ماه و خورشيد دو آيه از آيات الهى هستند كه به امر او در جريان مىباشند و هيچگاه به خاطر مرگ يا زندگى كسى كسوف و خسوف پديد نمىآيد . هنگامى كه كسوف يا خسوف رخ داد ؛ نماز بخوانيد » . سپس از منبر پايين آمد و همراه مردم نماز كسوف را خواند . « 1 »
تاريخ ، اسطورهها و خرافات زيادى را از مردم جزيرةالعرب ثبت كرده است كه سيد محمود آلوسى بسيارى را در كتاب بلوغ الأرب فى معرفه احوالالعرب جمعآورى نموده و شواهدى از اشعار جاهلى و غيره را در مورد آنها آورده است . با مراجعه به اين كتاب با انبوهى از خرافات مواجه مىشويم كه ذهن و انديشهء عربهاى جاهليت را فرا گرفته بوده است و اين اسطورهها يكى از عوامل عقبماندگى آنها از ساير ملل در آن روزگار و مانع عظيمى در مقابل پيشرفت اسلام بوده است . براى همين ، نبى اكرم صلى الله عليه و آله كوشيد تا آن اساطير و اوهام را از صفحهء ذهن اعراب جاهلى پاك كند . وى هنگامى كه مُعاذ بن جَبَل را به يمن فرستاد به وى فرمود : « تمام سنتهاى جاهليت را نابود كن ، مگر آنچه را كه مورد تأييد اسلام باشد و تمام دستورهاى بزرگ و كوچك اسلام را آشكار كن » « 2 » .
نمونههايى از خرافات اعراب جاهلى
الف ) روشن كردن آتش براى نزول باران !
جزيرةالعرب منطقهاى است كه هميشه با خشكسالى مواجه بوده است براى همين مردم مقدارى هيزم
هامش
( 1 ) . المحاسن ، ص 313 .
( 2 ) . تحفالعقول ، ص 25 .