الدجيلى ، بخش اعظم كتاب دكتر سعاد را در جزء دوم و سوم از « موسوعة النجف الاشرف » ، آورده است . در ضمن نويسنده كنار آن ، پژوهشها و بررسىهاى زيادى را چاپ كرد كه به بررسى تاريخ شهر نجف ، شخصيتهاى سرشناس آنجا و مطالب بسيارى درباره خود شهر نجف ، ضريح مطهر و بناهاى آن پرداخته است .
بىترديد تلاش دكتر سعاد ماهر ، شايسته تحسين است ؛ چراكه او براى تحقيق خود ، سختىهاى بسيارى كشيده است . تصور مىكنم او با اين كتاب ، به عزت دنيا و آخرت رسيده است ؛ زيرا او مطالب باارزش را درباره گنجينه و تاريخ ضريح مطهر امام على ( ع ) به ثبت رسانيده است . به عقيده علامه امينى ، اين بانو براى مشاهده اشياى قديمى انبار شده در گنجينه ضريح مطهر ، دچار سختىهاى فراوانى شده است . اشيايى كه ديدن يا عكس گرفتن از آنها ، به جز در شب ، ممكن نبوده است ؛ آن هم از ساعت ده شب تا چهار صبح .
با اين همه ، آنچه دكتر سعاد ماهر به آن دست پيدا كرده است ، بخشى از آن اشياى قديمى مىباشد كه برخى از آنها نيز قابل ارزشگذارى نيستند . دكتر سعاد مىگويد :
بيشترين تعداد اين آثار قديمى ، در گنجينهاى وجود دارد كه در ديوار حرم حيدرى و در رواق جنوبى حرم مطهر بنا شده است . تعداد آن اشياء ، به 2020 اثر مىرسد .
او در توصيف برخى از اشياى بىنظير موجود در گنجينه حرم مطهر ، به بايگانىهايى استناد كرده است كه نزد كليددار حرم نگهدارى مىگشت و پيشتر فقط با دستور پادشاه ، باز مىشد . بعد از دوران پادشاهى ، يعنى در عصر معاصر نيز ، فقط يك بار باز شد . خانم دكتر سعاد ماهر توانست برخى ديگر از اشياى قديمى را در ساير گنجينهها مشاهده كند .
امينى در مقابله قبلى خودش ، به اين موضوع اشاره مىكند كه در ضريح مطهر ، چهار گنجينه وجود دارد . يكى از آنها در مكانى قرار دارد كه زيرزمين است ؛
قبر الإمام علي ( ع ) وضريحه ( تاريخچه آستان مطهر امام على ( ع ) ) ( فارسى ) — صفحة 454
مساهمون: صلاح مهدى الفرطوسي
ص٤٥٤