از عكسهايى كه به آن دست پيدا كردهام ، اينگونه برمىآيد كه سمت جنوبى طبقه دوم ، به سالن بزرگى تبديل شده است كه كميسيون مسئول ليستبردارى اشياى قديمى ضريح ، آن را به منظور نگهدارى برخى از اشياى قديمى فلزى و شيشهاى ، برخى از سلاحهاى قديمى همچون شمشيرها و تفنگها ، برخى از اشياى قديمى چوبى كه از چوب ساج و ساير چوبها ساخته شدهاند ، استفاده مىكرده است . شايد فهرست كنونى ، به همراه محافظت از آن ، زمينه را براى برگزارى موزه اسلامى اميرمؤمنان ( ع ) فراهم نمايد ؛ موزهاى كه از چندين سال پيش ، خواستار برپايى آن بودهام .
ايوان العلماء
ايوان علما ، در شمال رواق مشرف بر صحن مطهر ، مقابل باب طوسى قرار دارد . از آنجا كه دانشمندان زيادى ، در آنجا به خاك سپرده شدهاند ، به اين اسم ، نامگذارى شده است . در گذشته ، به نام مقامالعلماء معروف بوده است . بازسازى اين ايوان ، به هنگام بناى صفويه ، انجام شده است . سپس مرمت شد و شكلهاى برجسته زيادى به آن اضافه شد كه مهمترين آنها در زمان بناى نادرشاه افشار انجام گرفت كه آثار آن ، همچنان باقى مانده است .
قسمت اعظم ديوارهاى آن با كاشى پوشيده شده است كه از قديمىترين سنگهاى موجود در ضريح مطهر مىباشد و يك سند تاريخى مهم به شمار مىآيد ، ضمن اينكه مشتمل بر تاريخ بنا مىباشد . شاعر كمالالدين كلسان ، قصيدهاى را روى آن نوشته است كه اسامى ائمه اهل بيت ( عليهم السلام ) را دربرمىگيرد كه تاريخ آن به سال 1160 ه . ق / 1747 م ، برمىگردد . شيخ جعفر محبوبه ، اسامى تعداد زيادى از دانشمندان و پادشاهان ، اميران و شخصيتهاى برجستهاى را نام مىبرد كه در مقبره اين ايوان ، به خاك سپرده شدهاند . « 1 »
هامش
( 1 ) . ر . ك : ماضي النجف و حاضرها ، ج 2 ، ص 333 .