اين بنا از ويژگىهايى برخوردار است كه در هيچيك از بناهاى تاريخى دنيا وجود ندارد . اين بنا افزونبر ويژگىهاى بىنظير معمارى ، از ويژگىهاى علمى نيز برخوردار است كه ساير بناهاى قديمى يا نوساز از آن برخوردار نيستند ؛ چنانكه شيخ جعفر محبوبه ، مىگويد :
بهگونهاى كه امكان شناسايى اوقات ظهر و اختلاف نداشتن آن به هنگام تابستان و زمستان و ممانعت از نمايان شدن خورشيد در ضريح مطهر و مقايسه و مشابههسازىهاى فنى كه مورد نياز آن بود و اساتيد هنر معمارى روى آن اجماع داشتند ، وجود داشت . « 1 »
شيخ محمدحسين مىگويد :
قرار دادن درِ الكبير در جاى خود ، باعث شد تا آفتاب در اوايل طلوعش ، از طريق آن ، در تمام روزهاى سال ، وارد ضريح مطهر گردد ؛ آن هم از طريق درِ اصلى شرقى شهر و بازار بزرگ ، قبل از گسترش شهر و بناى محلههاى مختلف در آن . شيخ محمد حسين ، اين وضعيت را با چشم خود مشاهده كرده بود .
گويا عراق در سال 1047 ه . ق / 1617 م ، پس از آنكه سلطان مراد ، سپاهى را به منظور بازگردانى آن ، به بغداد اعزام كرد ، دوباره تحت سيطره حكومت عثمانى درآمد . سلطان مراد ، در آن سال وارد بغداد شد .
شيخ محمد كاظم الطريحى نيز مىگويد : « در برخى از نسخههاى خطى زبان تركى ، آمده است كه سلطان مراد ، در روز هجدهم ماه رمضان سال 1409 ه . ق / 1639 م ، به زيارت امام على ( ع ) و امام حسين ( ع ) رفت » . « 2 » اما شيخ كاظم براى اين معلومات خود ، منبعى را ذكر نكرده است .
هامش
( 1 ) . ر . ك : ماضي النجف و حاضرها ، ج 2 ، ص 296 .
( 2 ) . ر . ك : النجف الاشرف مدينه العلم و العمران ، ص 39 .