خانم دكتر سعاد ماهر ، در كتاب « مشهد الامام على » ، نظر شيخ جعفر محبوبه را با بررسىهاى علمى و عملى بيشتر ، توسعه داده است و آن را با استفاده از مطالبى كه در « الكامل » ابناثير آمده ، ارجح دانسته است . ابن اثير مىگويد : « سلطان غازان ايلخانى ، در آرامگاه امام على ( ع ) ، ساختمانى را ساخت كه مختص سادات بود و « دارالسّادة » ناميده مىشد . او در آنجا ، يك خانقاه مخصوص صوفيه ساخت » . سپس خانم دكتر سعاد ماهر به برخى از بناهايى كه همچنان به آرامگاه امام على ( ع ) از سمت غرب ، متصل شدهاند ، همچون « مسجدالرأس » ، استناد كرده است . پس از آن ، در پايان مىگويد :
اين بنا ( مسجد ) ، به نيمه دوم قرن هفتم هجرى برمىگردد و از آنجا كه اين مسجد ، جزء بناهاى ملحق به آرامگاه على ( ع ) است ، نظر شيخ جعفر محبوبه كه بازسازى اين بنا را پس از آتشسوزى ، متعلق به دوره ايلخانيان مىداند ، پذيرفتنى است .
شيخ محمد حسين حرزالدين نيز اين نظريه را قابل استناد مىداند . « 1 » اما آنچه آنها به آن اعتقاد دارند ، نمىتواند قابل اطمينان باشد ؛ چراكه بين تاريخ مطالب خانم دكتر سعاد ماهر و تاريخ بناى ضريح مطهر در سال 760 ه . ق / 1358 م ، نزديك به يك قرن ، فاصله وجود دارد .
دكتر حسن الحكيم با استناد به دو كتاب « لمحات اجتماعية عن تاريخ العراق الحديث » « 2 » و « اضواء علي معالم محافظة كربلا » « 3 » ، اين بنا را به اويس بن حسن جلايرى ، نسبت مىدهد كه وى آن را ترميم نمود و با مرمر پوشانيد . گويا اين نظريه او ، به واقعيت نزديك است ؛ چراكه ابواويس ، شيخ حسن الجلائرى ، در صحن مطهر امام على ( ع ) به خاك سپرده شده است و فرزند او ، امير قاسم
هامش
( 1 ) . تاريخ النجف الاشرف ، ج 2 ، ص 232 .
( 2 ) . ر . ك : لمحات الاجتماعيه عن تاريخ العراق الحديث ، علي الوردي ، ج 1 ، صص 70 44 .
( 3 ) . ر . ك : اضواء علي معالم محافظة كربلا ، محمد النويني .