بدون شك ، اين حجى كه طبرى از آن نام مىبرد ، در سال 175 ه . ق / 791 م ، بوده است ؛ درحالىكه هارون الرشيد در سال 170 ه . ق / 786 م ، به زيارت خانه خدا رفت . او در اين سال بود كه دستور داد سهم ذوى القربى ، بين بنىهاشم تقسيم گردد . همچنين وى بين مردم مكه و مدينه ، اموال فراوانى را توزيع كرد . در سال 171 ه . ق / 789 م ، « عبدالصمد بن على » به زيارت خانه خدا رفت و در سال بعد از آن « يعقوب ابن ابى جعفر المنصور » ، خانه خدا را زيارت كرد . در واقع ، طبرى نگفته است كه در سال 173 ه . ق / 789 م ، چه كسى به زيارت خانه خدا رفته است .
هارون الرشيد در سال 174 ه . ق / 790 م ، خانه خدا را زيارت كرد . اما او در اين حج ، به دليل وبايى كه در مكه آمده بود ، خيلى توقف نكرد . ازاينرو احتمال دارد كه وى ، امام موسى بن جعفر الكاظم ( ع ) را در سال 175 ه . ق / 791 م ، در سفر حج ديده باشد .
اما درباره فراخواندن امام موسى كاظم ( ع ) و زندانى كردنش ، بايد گفت كه اين امور در سال 179 ه . ق / 795 م ، اتفاق افتاده است ؛ نه در سال 169 ه . ق / 785 م ، كه در تاريخ طبرى ذكر شده است . روايت ابن خلكان ، « 1 » عقيده بنده را درباره اينكه هارون الرشيد ، در سال 169 ه . ق ، خانه خدا را زيارت نكرده است ، تأييد مىكند . ابنخلكان در روايت مذكور ، همان تاريخى را ذكر مىكند كه من برآورد كردهام ؛ چنانكه مىگويد :
مهدى او را به بغداد آورد و در آنجا زندانى نمود . مهدى در خواب على ابن ابىطالب ( ع ) را ديد . . . او در مدينه سكونت داشت تا زمان خلافت هارون الرشيد . هارون درحالىكه از عمره در رمضان سال 179 هجرى برمىگشت ، امام موسى ( ع ) را با خود به بغداد برد . سپس آن امام ( ع ) را در آنجا زندانى كرد تا اينكه ايشان در زندانش از دنيا رفت .
هامش
( 1 ) . ر . ك : وفيات الاعيان ، ابن خلكان ، ج 5 ، ص 310 .