اگر اين روايت صحيح باشد كه به نظر بنده هيچ دليلى براى شك كردن درباره آن وجود ندارد ، مىتوان گفت كه اين اقدامات انجام شده توسط صفوان مبنى بر قرار دادن يك نشانه يا ساخت آن روى قبر امام على ( ع ) ، به دستور امام صادق ( ع ) نخستين نشانه و علامت براى قبر امام على ( ع ) ، محسوب مىگردد كه هيچ ابهامى در آن وجود ندارد . اما خصوصيت اين نشانه و علامت ، به درستى معلوم نيست .
2 . اجازه امام صادق ( ع ) به شيعيان اهل بيت ( عليهم السلام ) براى زيارت قبر حضرت على ( ع ) . از اينرو آشكار كردن مكان قبر مطهر امام على ( ع ) براى عموم مردم ، به سفارش و دستور امام صادق ( ع ) بوده است . همچنين برداشت من از راهنمايى امام صادق ( ع ) براى زيارت آن مكان مقدس ، اين است كه آن حضرت ، خواستار كمتر ظلم كردن پسرعموهايش از خاندان بنىعباس به پسر عموهاى علوى خود ، بوده است . چراكه آنان به بركت لطف صاحب اين قبر ، به آن جايگاه رسيدند . بىشك ، اگر ظلم عباسيان ادامه مىيافت ، علويان عليه آنان متحد مىشدند .
شايسته نيست كه در آن مرحله از تاريخ اسلامى يا برههاى كه بعد از آن مىآيد ، انتظار وجود بناهايى همچون اتاقك يا گنبد را بر فراز قبر مقدس اميرمؤمنان ، داشته باشيم ؛ زيرا ساخت گنبد يا تخته سنگهاى بزرگ روى قبرهاى مسلمانان ، متداول و معمول نبوده است .
اگر اين عمل متداول بود ، حتماً ما شاهد گنبدها و تخته سنگهاى بزرگ بىشمارى روى قبرهاى اشخاص ستمگر خاندان بنىاميه و بنىعباس مىبوديم ؛ چراكه نخستين قبرى كه گذاشتن گنبد روى آن انجام شد ، تاريخش به سال 248 ه . ق / 862 م ، برمىگردد كه قبر معتصم بن متوكل عباسى است ؛ چنانكه در برخى منابع تاريخى ، چنين آمده است : « نخستين خليفه خاندان عباسى كه قبرش معروف شد ، معتصم بود . علتش آن بود كه مادرش خواست قبرش آشكار گردد . مادر او ، امولد رومى بود » . « 1 »
هامش
( 1 ) . ر . ك : تاريخ طبرى ، ج 7 ، ص 413 ؛ الكامل في التاريخ ، ابن اثير ، ج 5 ، ص 317 .