پايان سخن
781 - اين سيرهء رسول خدا خاتم النبيّيّن ( ص ) است و ما در آن مدّعى نيستيم كه توانستهايم به آخرين حدّ ممكن در تصوير سيره و روشن كردن و توضيح آن و يا برداشتن پردههاى ابهام از آن برسيم . ما مدّعى آن نيستيم كه توانستهايم در آسمان بلند درك كامل سيره و دريافتن اسرار آن و پى بردن به ماهيّت سيره و احاطه بر فروغ و روشن بخشى آن در جهان هستى پرواز كنيم ، بلكه مدّعى آن هستيم كه چنين چيزى فراتر از توان ماست . بنابراين آنچه گذشت تنها مسائلى بود كه ما توانستهايم بدان راه يابيم و به سوى آن حركت كنيم و به آن نزديك شويم .
بدين سان هر چند به آخرين حدّ ممكن در تصريح سيره نرسيدهايم و هر چند به فراز آن عظمت نتوان رسيد ، امّا حدّاقل قصد چنين چيزى كردهايم و در صدد آن برآمدهايم و در اين راه چنين نيّتى را در دل داشتهايم .
حكايت ما حكايت كسى است كه بخواهد به فراز مكّهاى رفيع كه سر بر آسمان مىسايد راه يابد ولى از رسيدن بدان درمانده ، به ايستادن بر بامى كوتاه بسنده كند و از آنچه به تماشاى نورى كه از فراز اين قلّه مىتابد بنشيند و به جاى رسيدن به اوج آن بلندى به نظاره كردن بسنده كند . ما نيز در نگاه قاصر خويش پرتوى از نور