بود . بدين ترتيب ابو بكر ، عمر ، على ( ع ) ، طلحه ، زبير و عبد الرحمن بن عوف و عبيده ماندند تا از حركت ارتداد جلوگيرى به عمل آورند .
وداع
768 - رسول خدا ( ص ) پنج روز مانده از ماه ذى الحجّهء سال دهم هجرت به مدينه بازگشت و بقيّهء اين ماه و نيز ماه محرّم سال يازدهم را بسلامت در مدينه گذراند . امّا در صفر همين سال بيمار شد و در همين بيمارى به سوى افق اعلى پر كشيد . روايت شده است كه بيمارى رسول خدا ( ص ) در شب يازدهم صفر آغاز شد و روايت ديگر نيز آن است كه شروع اين بيمارى چند شب مانده به پايان اين ماه بود .
هامش
دليلى براى ماندن آنها پذيرفتنى نيست و اين كار در عرف نظامى ، صرف نظر از همهء مسائل عقيدتى و صرف نظر از صريح آيهء قرآن كه پس از انتخاب خدا و رسول مسلمانان را در كار خود اختيارى نيست ، يك جرم و يك خيانت محسوب مىشود . بنابراين در تحليل اين تخلّف و خوددارى از همراهى با سپاه اسامه ، قطعا بايد پذيرفت كه اين دو خيانت كردهاند و يا بايد گفت پيامبر اسلام به مصالح اسلامى ناآگاه بوده و در شرايطى كه مىبايست حتما اين دو را براى حفظ اسلام در مدينه باقى گذارد دستور همراه شدن آن دو با سپاه را صادر كرده ولى آنان خود با درك مصلحت واقعى اسلام كه رسول خدا ( ص ) آن را در نيافته بود براى حفظ اسلام با فرمان صاحب رسالت مخالفت كردند . نمىدانيم آيا اگر كسى راه دوّم را و تحليل دوّم را اظهار بدارد به رسول خدا ( ص ) اهانت بىاطلّاع بودن از مصالح اسلام را روا نداشته است ؟ و نمىدانيم در شرايطى كه اگر به پاسدارى دلاورانه براى حفاظت از مدينه نياز بود رسول خدا ( ص ) على ( ع ) آن شير ميداندار اسلام را در اين شهر باقى گذاشته و اگر به فقيهى آگاه براى حراست از مرزهاى عقيدهء اسلامى نياز بود پيامبر اكرم ( ص ) على ( ع ) آن فقيه و قاضى نامور را در اين شهر گذاشته و اگر وجود امامى براى عهدهدارى امر مسلمانان و هدايت آنان در بحران پس از رحلت او ضرورت داشت آن حضرت از على ( ع ) خليفهء خود خواسته بود تا در مدينه بماند ، آيا باز هم باقى ماندن ابو بكر و عمر در مدينه كمكى به اسلام و تلاشى در پيشگيرى از بحران و رفع آن بود يا تيرگى شرايط و عمق بحران را سبب مىشد و بر آن مىافزود ؟ - م .