حجّة الوداع
757 - حجّة الوداع در اواخر دوران تبليغ محمّدى ( ص ) صورت مىگرفت ، زيرا در آن زمان آگاهى از دعوت اسلامى همه جا را در سرزمين عربى فرا گرفته و حتّى نور اسلام به فراسوى اين سرزمين و به شام رسيده بود و گروهى از اعراب آن سرزمين كه تحت سيطرهء روم قرار داشتند نيز اسلام آورده بودند .
علّت نام گذارى اين سفر به حجّة الوداع آن است كه در فاصلهء كوتاهى پس از اين حج رسول خدا ( ص ) به ملكوت اعلى رفت ، آن سان كه اظهارات آن حضرت در خطبهء اين حج نيز نشان مىداد كه او پس از اين سال ديگر بار با مردم ملاقات نخواهد كرد .
اين حجّ حجّة البلاغ نيز ناميده شده و علّت آن نيز اين دانسته شده است كه رسول خدا ( ص ) در خطهء خود در جريان اين حج چنين اشاره فرمود كه احكام خدا را بر مردم ابلاغ كرده است . امّا به عقيدهء نگارنده علّت اين تسميه آن مىباشد كه اين حجّ پايان تبليغ و رساندن اسلام به مردم در جزيرة العرب بود ، زيرا در آن زمان آگاهى از اسلام و دعوت اسلامى همه جا را فرا گرفته و مردم همه به اسلام درآمده و دوستى اين دين نيز به دلهاى برخى درآميخته بود تا آنجا كه وصف مؤمن را يافته بودند . برخى نيز بىآن كه اسلام به دلهاى آنان راه يابد اعلام اطاعت و فرمانبرى از اسلام و احكام آن كرده بودند .
رسول خدا ( ص ) در تمام مدّت بار سنگين دعوت و تبليغ را بر دوش كشيد و پس از آن نيز اين بار گران و مسؤوليّت تبليغ آنچه را شنيده و فرا گرفته بودند و امانتى را كه اصحاب و حواريين او از آن حضرت دريافت داشتند و از نور وحى روشنايى
هامش
به رسول خود فرموده بود اگر آن را به انجام نرساند همهء رسالت را بر مردم ابلاغ نكرده و اين همان امانت سنگين ولايت است كه رسول اكرم ( ص ) در حجّة الوداع آن را به مردم سپرد و پس از معرفّى على ( ع ) به عنوان خليفهء خويش نشان اكمال دين و اتمام نعمت را دريافت داشت . - م .