جز افراد مؤمن به بهشت نمىروند ، هيچ برهنهاى نمىتواند طواف كعبه به جاى آورد ، هر كس با رسول خدا ( ص ) پيمانى داشته تنها تا پايان يافتن مدت آن پيمان او داراى اعتبار است و [ بالاخره آن كه ] از امسال به بعد هيچ مشركى نمىتواند در حج حضور يابد » .
از اين سخنان چنين استفاده مىشود كه در اين سال رسول خدا ( ص ) همه عادات جاهلى در مراسم حج و از جمله اين رسم را ملغى اعلام كرد كه تنها افراد قريش با لباس طواف كنند و ساير اقوام برهنه طواف خود را به جاى آورند .
ابن كثير حاجيان مشركى را كه مخاطب اين پيام بودند به دو گروه تقسيم كرده است : گروهى كه پيمان خاصّى داشتهاند كه تا پايان مهلت قرار داد اين قرارداد براى آنان معتبر است و گروهى كه پيمان خاصّى نداشتهاند كه اين گروه چهار ماه مهلت مىيافتند .
گفتنى است اين اعطاى مهلت و نيز لغو رسوم و عادات قبلى به تصريح اين آيات از سورهء توبه بيان شده بود كه مىفرمايد : « [ اين اعلام ] بيزارى است از جانب خداوند براى مشركانى كه با آنان پيمان داشتهايد . [ به آنان بگوييد كه ] چهار ماه در زمين گردش كنيد و بدانيد كه نتوانيد خداوند را از پاى درآوريد و ناتوان سازيد و خداوند كافران را خوار خواهد كرد . اين اعلامى است از جانب خداوند و رسول او به مردم در روز حج اكبر كه خداوند از مشركان بيزار است و نيز رسول او [ اى مشركان ] اگر توبه كنيد و برگرديد براى شما همان بهتر است و اگر پشت كرديد بدانيد كه شما نتوانيد خداوند را ناتوان سازيد . همچنين مژده ده كافران را به عذابى دردناك ؛ البتّه اين اعلام به استثناى آن كسانى است كه از مشركانند و پيش از اين با آنان پيمان بستهايد و هيچ از [ تعهّدات خود در مقابل ] پيمان شما نكاسته و با هيچ كس عليه شما همكارى نكردهاند . در مورد اين گروه پيمان آنان را تا سرآمدن مهلتى كه دارند پاس داريد كه خداوند پروا پيشگان را دوست دارد . وقتى كه ماههاى حرام پايان يافت مشركان را در هر جا يافتيد بكشيد ، دستگير كنيد ، عرصه را بر ايشان تنگ
خاتم النبيين ( ص ) ( خاتم پيامبران ص ) ( فارسى ) — صفحة 579
مساهمون: حسين صابري
ص٥٧٩