را با آشفتگى روبرو ساخت . همه چيز را به هم در آميخت .
در اين هنگامهء سخت - همان سان كه گفتيم - تنها ده نفر در كنار پيامبر ( ص ) به پايدارى ايستادند كه هشت نفر آنان از بنى هاشم و عمر و ابو بكر نيز در ميان آنان بودند . در رأس گروه هشت نفرى بنى هاشم علىّ بن ابى طالب ( ع ) قرار داشت و عبّاس بن عبد المطلّب نيز در كنار او بود . در مورد على ( ع ) نمىتوان پايدارى او را ناشى از تأثير خويشاوندى وى با رسول خدا ( ص ) دانست ، بلكه اوّلا ثبات و پايمردى از خلق و خوى او بوده است كه او آن سان كه پيامبر ( ص ) فرمود همان دلاور مرد اسلام است و ثانيا پايمردى و پايدارى او ناشى از ايمان اوست و ثالثا ممكن است خويشاوندى نيز در آن تأثيرى داشته باشد و البتّه اگر چنين چيزى وجود داشته باشد در رديف آخر از انگيزههاى آن حضرت قرار مىگيرد . امّا در مورد آن هفت نفر بقيّه هر چند مىتوانيم [ با سهولت بيشترى ] بگوييم انگيزهء خويشاوندى در آنان تأثير داشت ، امّا نمىتوانيم آنان را بىبهره از انگيزهء ايمان بدانيم ، بويژه در مورد عبّاس كه به اكراه به نبرد بدر آورده شد و در پى همان نبرد اسلام آورد .
به هر حال قبل از آن كه مسلمانان پيشگام از مهاجر و انصار به دعوت رسول خدا ( ص ) لبيّك گويند و در زمانى كه كفّهء نبرد به سود هوازن بود پديدههايى در دو سپاه خودنمايى كرد كه بيانگر علّتهاى اين شكست بود :
الف : در ميان هوازن مردى بر شترى سرخ نشسته بود و نيزهاى در دست داشت . او اگر هدفى براى نيزه خود مىيافت ، آن را در جان او فرو مىبرد و اگر هدفى نمىيافت اين نيزه را پيشاپيش هوازن بلند مىكرد و همه در پى او حركت مىكردند .
اين پديده حكايت از آن دارد كه اين گروه على رغم گمراهى داراى وحدت فكرى بودند و همچنين ثابت مىكند كه وحدت و همسويى بر همان شرك و بت پرستى در جنگ ثمردارتر از عقيدهء سالم امّا گرفتار تفرقه و پراكندگى خواستها و انگيزهها و حضور سست عقيدگان در كنار مؤمنان راستين است .
خاتم النبيين ( ص ) ( خاتم پيامبران ص ) ( فارسى ) — صفحة 346
مساهمون: حسين صابري
ص٣٤٦