در غزوهء حنين شمار سپاهيان اسلام به دوازده هزار تن مىرسيد . اين سپاه به سوى هوازن حركت كرد و در دهم شوّال سال هشتم هجرت در اوطاس با هوازن روياروى شد .
نكتهء قابل تأمّل در اينجا اين است كه آيا سپاه اسلام در اين نبرد تنها از مؤمنان تشكيل شده بود يا در آن عناصر تازه مسلمانى نيز وجود داشتند كه هنوز ايمان در دلهاى آنان رسوخ نيافته بود ، همان كسانى كه خداوند دربارهء آنان مىفرمايد :
« اعراب باديه نشين گفتند اسلام آورديم بگوى ايمان نياوردهايد ، بلكه بگوييد مسلمان شدهايم و هنوز ايمان به دلهاى آنان راه نيافته است » « 2 » .
بنابراين ، در اين سپاه آزاد شدگانى وجود داشتند كه رسول خدا ( ص ) به آنان فرموده بود : « برويد كه شما همه آزاد شدگانيد » ، كسانى بودند سست عقيده و در اين انديشه كه عليه پيامبر ( ص ) دست به حركتى بزنند ، آن سان كه ابو سفيان در جريان فتح مكّه سخن از چنين آرزويى بر زبان آورده و پيامبر ( ص ) نيز به او فرموده بود « تا خداوند تو را خوار و زبون سازد » ، در اين سپاه كسانى به چشم مىخوردند كه در انديشهء سوء قصد به جان رسول خدا ( ص ) بودند و خداوند اين قصد آنان را برملا ساخت و بالاخره در اين سپاه افرادى حضور يافته بودند كه در گير و دار نبرد ميان دو سپاه در صدد قتل پيامبر ( ص ) بر آمدند . در اين سپاه همچنين گروه كثيرى از اعراب باديه نشين ديده مىشدند كه بتازگى اسلام آورده و هنوز ايمان به دلهاى آنان راه نيافته بود .
به همين دليل سپاه حنين سپاه اسلام بود ولى سپاه ايمان نبود ، آن سان كه خواهيم ديد چگونه رسول خدا ( ص ) اموال فراوانى از غنايم اين نبرد در اختيار گروهى از بزرگان قريش و كسانى چون ابو سفيان و پسرش معاويه قرار مىدهد تا دلهاى آنان را بدين وسيله به اسلام نزديك و با آن آشنا و مأنوس سازد و اين خود دليلى است بر اين كه ايمان آن مردم سست بود تا آنجا كه نياز به چنين اقداماتى براى
هامش
( 2 ) - حجرات / 14 .