نگران و وحشتزده در انتظار آن بودند كه ببينند او چه خواهد كرد چهارچوب در را گرفت و فرمود : « خدايى جز اللّه نيست و او يگانه و بىانباز است ، آن كه وعدهء خويش را محقّق ساخت ، بندهء خويش را يارى كرد و بتنهايى همه گروههاى دشمن را در هم شكست . همان كه هر سنّتى از سنّتهاى گذشته مگر آيين توليت كعبه و آب دادن حجاج و نيز هر مال و ثروت و خونى كه مورد نزاع و دعوا بوده است زير گامهايم نهادهام » . نيز فرمود : « در قتل شبه عمد چون قتلى ناخواسته با شلاق و يا عصا ديهء سنگينى وجود دارد و بايد براى آن چهل شتر آبستن ديه پرداخت . اى قريش خداوند آن غرور و سبكسرى جاهليّت و آن تفاخر ورزيدن به پدران و اجداد را از شما دور ساخته است ، چه همهء مردم از آدمند و آدم از خاك » . آنگاه رسول خدا ( ص ) اين آيه را تلاوت فرمود كه : « اى مردم . ما شما را از مرد و زن بيافريديم و گروهها و قبايل گوناگونتان قرار داديم تا بدين وسيله همديگر را باز شناسيد امّا گرامىترين شما نزد خداوند پرهيزگارترين شماست و خداوند آگاه و خبير است » « 11 » .
عفو عمومى
636 - « عفو پيش گير و به نيكى فرمان ده و از جاهلان روى برتاب » « 12 » . پيامبر رحمت و مهربانى اين فرمان خداوند را گرفت و چندان عفو و گذشت كرد كه بايد گفت بزرگترين عفو در تاريخ حيات انسان همين عفو پيامبر ( ص ) دربارهء مردم مكّه پس از فتح اين شهر است . مردم او را از روز بعثت و زمانى كه او چهل سال داشت مورد آزار و ستم خويش قرار دادند و اين ستم همچنان تا فتح مكّه و زمانى كه او در آستانهء شصت سالگى بود ادامه يافت و در اين مدّت هرگز لحظهاى نيز از آزار ، از انديشهء قتل و از اعمال دسيسههاى گوناگون عليه او و مردان و ياوران او دست
هامش
( 11 ) - حجرات / 13 .
( 12 ) - اعراف / 199 .