كه اين مرد كارى منافقانه كرده است » . امّا رسول اكرم ( ص ) با آن كه اين بهانه را غير موجّه شمرد ، ولى با پيشنهاد عمر نيز مخالفت كرد و گذشته او در بدر را عذرى براى گناه او در حال حاضر ذكر كرد و فرمود : « اى عمر ، چه مىدانى كه شايد خداوند به اصحاب بدر توجّه كرده و فرموده است : « هر چه مىخواهيد انجام دهيد كه من شما را بخشيدهام » « 3 » .
در اين جريان مشاهده مىكنيم كه رسول خدا ( ص ) او را مستقيما به سبب كارى كه كرده بود مورد سرزنش قرار نداد و البتّه با عباراتى ملايمتر و با ظرافتتر و عاطفىتر كار او را محكوم شمرد و به اين اشاره فرمود كه گذشتهء اين مرد بايد مانع از اين كار مىشد . به گمان نگارنده اين كلمات از آنچه عمر گفت براى او ترس آورتر و باز دارندهتر بود .
گفتهاند آيات ذيل دربارهء همين ماجرا نازل شده است ، آنجا كه مىفرمايد : « اى كسانى كه ايمان آوردهايد دشمن من و دشمن خويش را دوست مگيريد كه دست دوستى به سوى آنان دراز كنيد ، در حالى كه آنان به آنچه از حق بر شما نازل شده كفر ورزيده و رسول و شما را از خانه و كاشانهء خود بيرون مىرانند ، تنها بدان سبب كه به خداوند ايمان آوردهايد . هنگامى كه براى جهاد در راه من و كسب خشنودى من بيرون آمده بوديد راز دوستى با آنان در ميان مىنهاديد در حالى كه من بدانچه پنهان داشته و بدانچه آشكار كردهايد آگاهترم و هر كس از شما كه اين كار را انجام دهد به بدترين راه گمراه شده است . اگر آنان شما را بيابند دشمن شما خواهند بود و دست و زبان به بدى به سوى شما خواهند گشود و آنان دوست دارند كه كافر شويد . هيچ بستگان و فرزندانتان به شما سودى نخواهند بخشيد و روز
هامش
( 3 ) البتّه شايد حتّى نيازى به توضيح نباشد كه پذيرش صحّت چنين روايتى با همين اطلاق و بدون هيچ گونه توجيه معقولى براى آن با مسلّمات قرآنى كه تغيير عقيده امرى محتمل است و هر كس مسؤول همه كارهاى خويش است و نيز با اصول پذيرفته شدهء عقلى كه امكان جهنمى شدن يك فرد بهشتى در يك لحظه وجود دارد و بالاخره با مقولههايى چون احباط و تكفير در تناقض مىباشد . - م .