امانتهاى الهى قرار دارد و به همين دليل نيز خداوند اين دو را در رديف يكديگر قرار داده ، مىفرمايد : « خداوند شما را بدان فرمان مىدهد كه امانتها را به صاحبانش ادا كنيد و هر گاه در ميان مردم داورى كنيد به عدالت داورى نماييد . خداوند به خوب چيزى اندرزتان مىدهد » . « 6 »
در جريان غزوهء خيبر پيامبر ( ص ) اين حقيقت را بيان فرمود كه رعايت امانت حتّى در مورد مال دشمن واجب است و دشمنى و كينه اهمال در آن را توجيه نخواهد كرد . اموال دشمن گر چه در سرانجام نبرد به غنيمت مسلمانان درمىآيد و مسلمانان آن را در اختيار مىگيرند ، امّا اين غنيمت گرفتن قانون جنگ است و اسلام قانون جنگ را مقرّر مىدارد امّا خيانت - هر چند در مقابل دشمنى كه در حال جنگ است - از قانون اسلام نيست .
موسى بن عقبه از عروة بن زبير روايت كرده است كه در روز نبرد خيبر يكى از بردگان سياهپوست حبشى كه گوسفندان آقاى خود را مىچراند هنگامى كه مشاهده كرد يهوديان خيبر خود را براى جنگ آماده مىكنند از آنان پرسيد كه « قصد چه كارى داريد ؟ » گفتند : « به جنگ با اين مردى مىرويم كه مدّعى پيامبرى است » .
نام رسول خدا ( ص ) در دل آن چوپان جاى گرفت و با گوسفندانش به سوى آن حضرت حركت كرد و خود را به ايشان رسانده گفت : « به چه چيز مردم را فرا مىخوانى ؟ » فرمود : « تو را به اسلام فرا مىخوانم و نيز به اين كه گواهى دهى خدايى جز اللّه نيست و من رسول خدايم و نيز به اين كه جز خدا را نپرستى » . وى پرسيد : « اگر به چنين چيزى گواهى دادم و به خدا ايمان آوردم چه چيز نصيب من خواهد شد ؟ » فرمود : « اگر با همين عقيده بميرى ، بهشت » . آنگاه آن چوپان مؤمن گفت : « اين گوسفندها نزد من امانت است » . از آنجا كه امانت هميشه بايد رعايت شود و در اين اصل هيچ تفاوتى ميان دشمن در حال جنگ و دوست در حال همكارى وجود ندارد رسول خدا ( ص ) در پاسخ نفرمود كه اينها غنيمت مسلمانان
هامش
( 6 ) نساء / 58 .