( ( 988 ) ) آن كه كرد او در رخ خوبانت دنگ * نور خورشيد است از شيشهء سه رنگ
ن 870 1 - ك 295 13
شيشهء سه رنگ : مراد به شيشه ، اعيان ثابته و ماهيّات امكانيّه است . و مراد به سه رنگ ، سواد و بياض كه غايت خلاف دارند ، و اوساط كه غايت خلاف ندارند ، همه يك رنگ . و با آن دو ، سه محسوب شده . و تكثّر وجود حقيقى كه مثالش نور خورشيد است ، به اعتبار ماهيّات است ، و فى نفسه حقيقت واحده است به وحدت حقّه .
( ( 991 ) ) خوى كن بىشيشه ديدن نور را * تا چو شيشه بشكند نبود عَمى
ن 870 4 - ك 295 14
خوى كن : كه فرمودهاند « التوحيد اسقاط الاضافات »
( ( 992 ) ) قانعى با دانش آموخته * در چراغ غير چشم افروخته
ن 870 5 - ك 295 15 آموخته : نه علم لدنّى كه * ( « وَاِتَّقُوا الله وَيُعَلِّمُكُمُ الله » . 2 : 282 ( 1 ) غير : يعنى غير حق ، چون كه تو غير حق بينى .
( ( 993 ) ) او چراغ خويش بربايد كه تا * تو بدانى مستعيرى نى فتا
ن 870 6 - ك 295 15
بربايد : با ما نه خلايق .
( ( 994 ) ) گر تو كردى شكر و سعى مجتهد * غم مخور كه صد چنان بازت دهد
ن 870 7 - ك 295 16
شكر : يعنى صرف آلاء ، حتى قوى و جوارح را در مصارف حقه .
چون تكليف عقل نظرى را فرمود كه « خوى كن . . . » ، شروع فرمود به تكليف عقل عملى .
( ( 996 ) ) اُمَّةُ الكُفران اَضَلَّ اَعمالَهُم * اُمَّةُ الايمان اَصلَح بالَهُم
ن 870 9 - ك 295 17
اَضلّ اعمالهم : يعنى گم كرده است كفر عملهاى ايشان را .
اَصلح بالهم : اصلاح كرده است خدا دل ايشان را . اشارت است به دو آيهء اوّل سورهء محمّد ( ص ) .
هامش
( 1 ) قرآن كريم ، سورهء بقره ، آيهء 282 . .