( ( 1487 ) ) گاو گستاخ اندر آن خانه بجست * مرد در جست و قوايمهاش بست
ن 456 7 - ك 160 34
قوايم : چهار دست و پا .
( ( 1490 ) ) اى تقاضاگر درون همچون جنين * چون تقاضا مىكنى اتمام اين
ن 456 11 - ك 160 35
تقاضا : مطالبه و گر در [ فارسى ] دلالت بر اسم فاعل كند چون دادگر و زرگر و مانند اين .
همچون جنين : يعنى طلب به دل ما اندازى چون طلب رزق و غيره كه در اندرون رحم به وجود جنين انداخته و بالجمله شروع است در مناجات با قاضى الحاجات .
اتمام اين : را .
( ( 1491 ) ) سهل گردان ره نما توفيق ده * يا تقاضا را بهل بر ما منه
ن 456 12 - ك 160 36
سهل گردان : پس اتمام از بيت لاحق است .
بر ما منه : يعنى مطالبه مان مده يا از فضلت مطلب را روا كن .
( ( 1492 ) ) چون ز مفلس زر تقاضا مىكنى * زر ببخشش در سِر اى شاه غنى
ن 456 13 - ك 160 36
در سر : به كسر اول يعنى در باطن .
( ( 1496 ) ) هر يكى تسبيح بر نوع دگر * گويد و از حال آن اين بىخبر
ن 456 17 - ك 161 2 هر يكى تسبيح بر نوع دگر : به مقتضاى « كُلُّ حِزْبٍ بِما لَدَيْهِمْ فَرِحُونَ » 23 : 53 ( 1 ) هر موجودى طرز و طور خود را مىپسندد و وجودى را تمجيد مىكند و عشق دارد كه وجود خير محض است و چون وجود متقوّم به وجوب است كه اول وجوب است و دوم وجود امكانى كما قال على ( ع ) ما رأيت شيئاً الا و رأيت الله قبله . ( 2 )
دلى كز معرفت نور و صفا ديد
بهر چيزى كه ديد اول خدا ديد
پس هر تمجيدى در حقيقت تمجيد اوست حكيمى فرمايد : صَلَّتِ السماءُ بِدَورانِها و الارض و الماءُ بسيلانِه و الْمَطَرُ بَهُطْلَانِه و قد يُصلَّالَانِه ى له و لا يُشعَرُ و لَذِكْرُ الله اَكْبُر فقره اخيره اشارتست به اينكه همه طاعت تكوينيه دارند و شعور هم دارند شعور بسيط و شعور تركيبى ندارند و انسان
هامش
( 1 ) قرآن كريم سورهء روم آيهء 32 . .
( 2 ) شرح اصول كافى ملا صدرا ، ج 1 ، ص 250 . .