حق همىگويد : فى القدسى : « إنَّما أنْظُرُ إلى قُلُوبِكُمْ لا إلى صُوَرِكُمْ وَأعْمالِكُمْ » . ( 1 )
( ( 2246 ) ) در گل تيره يقين هم آب هست * ليك ز آن آبت نشايد آب دست
ن 494 4 - ك 173 9
آب دست : وضو .
مجن : سپر .
( ( 2266 ) ) پس بود دل جوهر و عالم عرض * سايهء دل چون بود دل را غرض
ن 495 2 - ك 173 19 عالم عرض - سايهء دل : يعنى دل اصل است و عالم تابع و سايه . پس عالم مجردات ظلّ تجرّد قلب انسان كامل ، و عالم حيوانات ظل حيوانيّت او ، و عالم نباتات ظلّ نباتيّت او ، و همچنين در باقى . و در قدسى وارد است كه : « خَلَقْتُ الأشْياءَ لأَجْلِكَ وَخَلَقْتُكَ لأَجْلى » . ( 2 ) پس عالم را دل غرض و غايت است ، نه آن كه جزوى از عالم يا كلّ عالم غرض و غايت او باشد .
( ( 2274 ) ) هر كه را دامن درستست و معد * آن نثار دل بدان كس مىرسد
ن 495 10 - ك 173 23
معد : مهيّا .
نثار دل : يعنى دل انسان كامل .
نيست از ماها بدر : متعلق به سابق كه « زبانشان بسته باشد از دعا » . و اين يك جزء غرض از ذكر قصهء دقوقى است .
( ( 2292 ) ) در قباب حق شدند آن دم همه * در كدامين روضه رفتند آن رمه
ن 496 9 - ك 173 34
قباب : بضم اوّل ، حصن و قصر . و بكسر اوّل ، جمع قبه .
( ( 2304 ) ) نيك بنگر اندر اين اى محتجب * كه دعا را بست حق بر استجب
ن 496 21 - ك 173 40
هامش
( 1 ) با اندكى اختلاف : مسند احمد ، ج 2 ، ص 285 . .
( 2 ) المنهج القوى ، ج 5 ، ص 516 . .