اى موسى هرگز صبر نمىكنيم بر يك طعام پس بخوان از براى ما پروردگارت را كه بيرون آرد از براى ما از روييدنىهاى زمين از سبزيهاى آن و از خيار آن و عدس آن و پياز آن فرمود موسى ( ع ) آيا بدل مىخواهيد پست را از بهتر . . . ؟
( ( 82 ) ) منقطع شد نان و خوان آسمان * ماند رنج زرع و بيل و ريسمان
ن 5 4 - ك 4 10
ريسمان : بعض نسخ چنين است . و در بعضى است : « داسمان » . و داس ، فارسى ، افزار درودگرى معروف و با آسمان جناس لا حق دارد . چنان كه اگر اين هم آسمان باشد با آن جناس مرفو خواهد داشت .
مائده از آسمان شد عائده
چون كه گفت انزل علينا مائده
ن ندارد - ك 4 11 مائده از آسمان : مائده را با عائده جناس لاحق است و چون در دو طرف مصراع واقع شدهاند جناس محتج هم باشد . و ردّ العجز على الصدر هم در بيت واقع است و اشارت است به آيهء شريفه كه حكايت از عيسى بن مريم فرمود كه * ( رَبَّنا أَنْزِلْ عَلَيْنا مائِدَةً مِنَ اَلسَّماءِ تَكُونُ لَنا عِيداً لأَوَّلِنا وَآخِرِنا وَآيَةً مِنْكَ وَاُرْزُقْنا وَأَنْتَ خَيْرُ اَلرَّازِقِينَ 5 : 114 ( 1 ) يعنى پروردگار ما بفرست از براى ما خوان نعمتى از آسمان كه باشد آن براى ما عيدى مر اهل زمان ما را و مر آيندگان ما را و باشد آن خوان آيتى از تو و روزى ده ما را و تو بهترين روزى دهندگانى .
( ( 84 ) ) باز گستاخان ادب بگذاشتند * چون گدايان زلَّهها برداشتند
ن 5 5 - ك 4 11
زلَّه : طعامى كه براى كسى نگاه دارند . و در قاموس گويد : زلَّه اسم است براى چيزى كه بردارى از مائدهء صديقت يا خويشت .
( ( 85 ) ) لابه كرده عيسى ايشان را كه اين * دايم است و كم نگردد از زمين
ن 5 6 - ك 4 12
لابه : فارسى ، عجز و الحاح .
( ( 87 ) ) ز ان گدا رويان ناديده ز آز * آن در رحمت بر ايشان شد فراز
ن 5 7 - ك 4 13
آز : فارسى ، حرص .
آن در رحمت بر ايشان شد فراز : فارسى ، بسته ، از اضداد است . و در بعضى نسخ : « از در رحمت پريشان و فراز » يعنى عقب . چه معانى بسيار دارد ، و اين هم يكى از معانى اوست .
منّ و سلوى ز آسمان شد منقطع
بعد از آن ز ان خوان نشد كس منتفع
ن ندارد - ك 4 13
هامش
( 1 ) قرآن كريم ، سورهء مائده ، آيهء 114 .