كند و آنگاه چهار شاهد بر آن نياورد و ميان اين دو متّهم و مدّعى رابطهء زناشويى نباشد يعنى همسر يكديگر نباشند . اما لعان در هنگامى است كه مردى چنين اتهامى را به همسر خود وارد آورد .
حكم لعان نيز آن است كه مردى كه اين اتّهام را وارد آورده است چهار بار سوگند ياد مىكند كه او در آنچه - اعم از نفى ولد يا نسبت زنا - به همسر خويش نسبت مىدهد راستگوست و سوگند پنجمى نيز ياد مىكند كه اگر دروغ بگويد لعنت خداوند بر او باشد . بنابراين صيغهء اين سوگند داراى دو نوع عبارت مثبت و منفى است :
عبارت مثبت در سوگند بر وقوع نسبتى كه وى به همسر مىدهد و عبارت منفى در سوگند بر استحقاق لعنت خداوند در صورتى كه دروغ بگويد .
آيهاى كه در آن حكم لعان آمده چنين است : « كسانى كه همسران خود را به زنا متّهم مىكنند و گواهانى بر اين مدّعا جز خود ندارند بايد يكى از آنان چهار گواهى و سوگند به نام خدا ياد كند كه او از راستگويان است و سوگند پنجم آن كه اگر از دروغگويان باشد لعنت خداوند بر او باد . [ نيز براى زن ] اين كه چهار بار به خداوند سوگند ياد كند كه مرد از دروغگويان است و سوگند پنجم آن كه اگر آن مرد از راستگويان باشد خشم خداوند بر زن باد شكنجهء شلاق را از او دور مىسازد » « 40 » .
گفتنى است اجراى احكام لعان تنها در صورتى لازم مىشود كه همسرى ميان زن و مرد يا واقعا و يا حكما به اين كه زن در عدّهء طلاق رجعى باشد برقرار باشد .
همچنين در اين آيات تنها در مورد مردان يادآور شده است كه اين اتّهام زمانى موجب لعان مىشود كه چهار شاهد نداشته باشد و اين بدان سبب است كه عادة براى مرد امكان ندارد چهار مرد را حاضر كند كه زناى همسر او با ديگران را ديده باشند و علاوه بر اين خشمى كه مرد به سبب اين گمان يا ادّعا و يا حتى مشاهدهء خود دارد بايد فرو نشانده شود ، هر چند با ابراز سخنى در حضور حاكم شرع و اقامهء لعان باشد .
هامش
( 40 ) - نور / 10 - 6 .