موالى شمايند » « 1 » .
اين آيات اعلام تحريم قاطع فرزند خواندگى [ و بىاثر بودن اين قرار داد ] است و به همين دليل جايز است مرد با زنى كه قبلا همسر فرزند خواندهاش بوده ازدواج كند ، چرا كه شرط حرام بودن زن پسر بر پدر آن است كه اين پسر از صلب شخص و پسر واقعى او باشد و نه پسر ادعايى و فرزند خوانده او ، آن سان كه خداوند در بيان زنانى كه بر مرد حرامند از زن پسر در صورتى كه آن پسر از صلب شخص باشد نام مىبرد و مىفرمايد : « و همسران آن پسرانتان كه از صلب شمايند . » « 2 »
تشريع اين حكم و تحريم فرزند خواندگى بدان سبب صورت گرفت كه اسلام مىخواهد كانون خانواده با پيوندهاى خويشاوندى واقعيّتدار استحكام و استوارى يابد و در آن عنصرى بيگانه كه از خويشاوندى واقعى برخوردار نيست و از صلب و از خون اين خانواده نيست در آن وجود نداشته باشد ، چرا كه وجود چنين عنصرى روابط موجود در اين كانون را دچار از هم گسيختگى مىكند و موجب محروم شدن برخى از افراد صاحب حقوق از حقوق خود مىشود و با اين قاعده ثابت قرآنى منافات دارد كه « خويشاوندان [ بر اساس آنچه ] در كتاب خدا [ هست ] برخى به برخى ديگر اولى هستند » « 3 » .
494 - در آن روزگار رسم فرزند خواندگى كه از قانون روم گرفته شده بود رواج داشت و رسول اكرم ( ص ) نيز بر اساس همين آيين زيد بن حارثه را فرزند خواندهء خود ناميد و به خود ملحق ساخت .
البتّه اين كار قبل از بعثت رسول خدا ( ص ) و قبل از نزول وحى بر آن حضرت صورت گرفته و ماجراى آن از اين قرار بود كه زيد به عنوان برده در اختيار
هامش
( 1 ) - احزاب / 4 و 5 .
( 2 ) - نساء / 23 .
( 3 ) - انفال / 75 .