در اين ميان گروهى به حضور آن حضرت رسيدند و گفتند : « ما در سرزمينى سردسير به سر مىبريم و خود را با نوشيدن شراب گرم مىكنيم ، امّا آن حضرت از نوشيدن آن [ حتّى با وجود چنين بهانهاى ] نهى فرمود و چون به ايشان اطّلاع داده شد كه آن مردم از شراب دست نمىكشند فرمود : « با آنان بجنگيد » .
بدين ترتيب رسول خدا ( ص ) به تبيين احكام الهى پرداخت ، مردم را به اجراى آنچه خداوند بدان امر كرده و آنچه از آن بازداشته تمرين و عادت داد ، به اجراى حدود شرعى پرداخت و ميان مردم در آنچه اختلاف داشتند به وسيلهء آنچه خداوند بر او نازل ساخته بود داورى كرد .
در همين دوران پيامبر ( ص ) احكام ازدواج را براى مردم تبيين فرمود و محرّمات اين موضوع را به مردم آموزش داد و فرق ميان آنچه ازدواج مشروع و آنچه رابطهء نامشروع است و نيز حقوق و تكاليف متقابل زن و مرد نسبت به همديگر را روشن ساخت و به بيان احكام ملكيّت خصوصى و در كنار آن ملكيّت عمومى و نيز تكاليف و حقوق اجتماعى مردم و استقبال از تازه مسلمانان براى تعليم اسلام به آنان پرداخت . او همچنين به ميان هر گروهى يا هر قبيلهاى كسى يا كسانى را مىفرستاد تا امور دين را به آنان بياموزند و بدين وسيله اين فرمان الهى تحقّق يابد كه « چرا از هر بخشى از مردم گروهى كوچ نمىكنند تا در دين آگاهى به دست آورند و چون به سوى قوم خود بازگردند آنان را بترسانند شايد كه آنان ترس پيشه كنند ؟ » « 36 » .
بدين ترتيب رسول خدا ( ص ) خود به هدايت و راهنمايى كسانى كه به حضور او مىآمدند و كسانى كه به آن حضرت نزديك بودند مىپرداخت ، مردان خود را براى هدايت و ارشاد به ميان مردمى كه از او دور بودند مىفرستاد و در اين حال آيات قرآن را از خداوند دريافت مىكرد و كسانى را كه در حضور او بودند و خواندن و نوشتن مىدانستند مىفرمود تا آنچه را فرشته وحى بر او نازل مىكند بنويسند . در
هامش
( 36 ) - توبه / 122 .