خود را دو برابر كرده بودند برگشتند و اين مصداقى از كلام خداوند شد كه مىفرمايد : « پس به نعمتى از نعمتهاى خداوند و به فضل او در آمدند و هيچ گزندى بديشان نرسيده و خشنودى خدا را پيروى كردند و خداوند صاحب فضل فراوان است » « 35 » .
غزوه دومة الجندل
462 - دومة الجندل در فاصلهء پانزده روز راهپيمايى از مدينه به سمت شام قرار دارد . اين غزوه بر خلاف ساير غزوهها و سريّههاى رسول خدا ( ص ) كه در نواحى سمت مكّه و نجد و مناطق مجاور آن صورت مىگرفت در سمت شام بود تا بدين وسيله قيصر روم كه در شام حاكميّت داشت به پيامبر و اين دين جديد كه در سرزمين جزيرة العرب ظهور كرده توجّه داده شود و در وضعيّت حال و آينده بينديشد و نسبت به آينده به او هشدار داده شود ، آيندهاى كه در ديگر غزوات رسول خدا ( ص ) به مقصد نواحى مجاور شام - كه در فصول آينده بدانها خواهيم پرداخت - خود را نشان مىداد .
به همين دليل رسول خدا ( ص ) اينبار بر خلاف هميشه به سمت دومة الجندل روانه شد تا به سوى نزديكترين نقطهء صحراى عرب به شام پيش روند . علاوه بر اين در اين منطقه گروه فراوانى با حالتى شبيه راهزنان هركس را كه از نزديك آنان مىگذشت مورد غارت و چپاول قرار مىدادند . همچنين در منطقهء دومة الجندل بازارى بزرگ بود . اين دلايل و عوامل چنين ايجاب مىكرد كه پيامبر اكرم ( ص ) به سوى اين منطقه لشكركشى كند تا در آينده كه بايد سپاه او به سوى شام برود اين گذرگاه امن باشد .
به هر حال رسول اكرم ( ص ) در ماه ربيع الاول سال پنجم هجرت از مدينه بيرون رفت و سباع بن عرفطهء انصارى را در شهر جانشين خود گذاشت ؛ اقدامى كه
هامش
( 35 ) - آل عمران / 174 .