آوردن ضربات خود بر پيكر دشمن پرداختند ، آنسان كه آنان را از پيروز شدن و از وارد آوردن يك شكست به مسلمانان نااميد كردند . خداوند در توصيف همين مجاهدانى كه صحنهء جنگ را عوض كردند و پس از آن كه در نتيجه كار دنياطلبان وضعيّت به هم ريخته بود آن را سامان دادند چنين فرموده است : « و نيز براى آن كه خداوند كسانى را كه ايمان آوردهاند پاك و خالص سازد و كافران را از ميان ببرد . آيا پنداشتهايد كه به بهشت در خواهيد آمد بىآن كه خداوند كسانى از شما را كه جهاد كردند بازشناسد و صابران و پايداران را معلوم كند ؟ » « 26 » .
خداوند در نبرد احد مجاهدان پايدار و استوار را از ديگران جدا ساخت مجاهدانى كه برخى به شهادت رسيدند و برخى نيز بىآن كه تغييرى در عقيدهء خود دهند در انتظار آن نشستند .
به هر حال نتايج نبرد احد را هر چه بناميم و هر چه بدانيم رسول خدا ( ص ) آن را زخمى و آسيبى دانسته كه از ناحيهء مشركان به مسلمانان رسيده است ، آنجا كه فرمود : « از اين پس مشركان آسيبى همانند اين به ما وارد نخواهند آورد تا آن زمان كه خداوند فتح و پيروزى را از آن ما كند » .
دعاى رسول خدا ( ص ) در پى نبرد احد
440 - مناسب ديديم به ذكر دعاى رسول خدا ( ص ) در پس نبرد احد - با همه شدّتى كه بر مؤمنان داشت - تبرك جوييم . احمد بن حنبل در مسند خود به سند پيوسته از رسول خدا ( ص ) روايت مىكند كه چون در روز نبرد احد مشركان پراكنده شدند [ به اصحاب خود ] فرمود : « مرتّب بايستيد تا پروردگار خويش را ستايش كنيم » . پس همه پشت سر او به صف ايستادند و آنگاه فرمود : « پروردگارا همه سپاس و ستايش از آن توست ، پروردگارا آنچه را كه تو بگشايى كسى باز نمىگيرد و آنچه را كه تو بازگيرى كسى نمىگشايد ؛ آن كه را تو گمراه كنى كسى هدايت
هامش
( 26 ) - همان / 141 - 142 .