و البتّه اگر صبر كنيد و از خدا پروا داشته باشيد مكر آنان هيچ آسيب و ضررى به شما نخواهد رساند خداوند آنچه را آنان مىكنند در احاطهء خود دارد » « 11 » .
بدين سان مشاهده مىكنيم كه كينه توزى و ممانعت يهوديان از خير و نيكى چگونه دلهاى گروهى را گرفتار تباهى ساخت و ميان آنان با مؤمنان تفرقه و جدايى به وجود آورد . آنان حتى در همين حد كه روابط اجتماعى ميان مردم را بر هم زنند و يا ضعيف كنند و نيز در راه به سستى كشاندن مسلمانان تلاش كنند و غير مسلمانان را به نفاق تشويق و ترغيب و آنان را با خود همراه سازند بسنده نكردند ، بلكه براى ايجاد ترديد در دلهاى مؤمنان نيز تلاش كردند ، چرا كه آنان به سبب حسادت خود دوست داشتند مؤمنان كافر شوند .
منافقان براى تأمين همين هدف سؤالات مشكل آفرينى از رسول خدا ( ص ) طرح مىكردند كه مقصود آنان از طرح آنها آن نبود كه پيامبر بودن او روشن شود بلكه اميد آن داشتند كه پيامبر از پاسخگويى به برخى از آنها ناتوان بماند و آنان همين را بهانهاى و دستاويزى براى ترديد افكنى و القاى شبهه در دلهاى مؤمنان قرار دهند . اكنون شايسته است به اين حيلهء آنان نيز نظرى بيفكنيم .
مجادله با اهل كتاب
404 - پيامبر با بهترين شيوه به مجادله با اهل كتاب پرداخت در حالى كه مىدانست هدف آنان مكر و حيله عليه مسلمانان و القاى ترس و ترديد در دلهاى آنان است بدان اميد كه شكافى در مكتب بيابند و از شادى چنين يافتهاى تبليغات زهرآگين كنند . با همين وجود خداوند به رسول خدا فرمود تا با آنان به بهترين شيوه مجادله كند زيرا همين مجادله يكى از شيوههاى دعوت به راه خداست كه در رديف حكمت و پند و اندرزهاى نيكو دادن قرار دارد ، آن سان كه خداوند مىفرمايد : « به راه خداى خويش با حكمت و پند و اندرزهاى نيكو فراخوان و با بهترين شيوه با آنان
هامش
( 11 ) - همان / 12 - 118 .