سازماندهى و تشكيلات
385 - در نخستين گام براى سازماندهى سپاه ، رسول خدا لشكر خود را در صفوف منظّمى پشت سر همديگر و در مقابل دشمن قرار داد ، همان صفوفى كه خداوند دربارهء آن مىفرمايد : « خداوند كسانى را كه در راه او در صفوف منظّمى چونان بنيانى استوار و محكم مىجنگند دوست دارد » « 19 » . اين راهنماييى از سوى خداوند در مورد قرار گرفتن سربازان در صفهاى مرتّب و منظّم است كه رسول خدا همان كه هر جا نياز باشد با كردار و گفتار خود به تبيين قرآن مىپردازد - تفاصيل آن را مشخّص فرمود و به اجرا در آورد . از آن جا كه نبرد بدر نخستين نبرد پيامبر اكرم ( ص ) بود طبيعى بود كه اين نظام براى نخستين بار در بدر به اجرا در آيد .
ابن اسحاق در اين باره چنين روايت مىكند :
« رسول خدا چوبى در دست گرفت و به وسيلهء آن صف سپاهيان را مرتّب ساخت وى در اين ميان از كنار سواد بن غزيه همپيمان بنى عدى بن نجار گذشت و او را مشاهده كرد كه از صف بيرون آمده است . پس با آنچه كه در دست داشت به روى شكم او زد و فرمود : « اى سواد برابر ديگران و درست بايست » . وى گفت :
« اى رسول خدا ( ص ) مرا آزردى با آن كه خداوند تو را براى حق و عدالت بر انگيخته است . به من قصاص پس ده » . در پى گفتهء او رسول اكرم ( ص ) لباس از روى شكم خويش كنار زد و به وى فرمود : « قصاص كن » . امّا او پيش آمد ، آن حضرت را در آغوش گرفت و بر بدن او بوسه زد . رسول خدا ( ص ) كه چنين ديد از وى پرسيد كه « اى سواد چرا چنين كردى ؟ » او گفت : « دوست دارم آخرين خاطرهء من با تو و آخرين ديدارم آن باشد كه بدنم با بدن تو تماس گرفت » . پس رسول خدا ( ص ) براى او دعاى خير كرد » « 20 » .
پيامبر ( ص ) پس از آراستن صفهاى مسلمانان دستوراتى را به آنان صادر
هامش
( 19 ) - صف / 4 .
( 20 ) - البداية و النهاية ، ج 3 ، ص 271 .