و رمضان و يا بخش اعظم اين مدّت ، دوران تشريع امور عبادى به هدف تقويت نفوس و دلهاى مسلمانان و نيز تقويت جامعهء اسلامى بود . در همين مدّت تغيير قبله از بيت المقدّس به كعبه ، روزهء ماه رمضان و زكات فطر كه احكامى اجتماعى به شمار مىروند تشريع شد .
تغيير قبله
373 - تغيير قبله اعلام اين حقيقت از جانب خداوند بود كه بتها نابود مىشود و يا رو به نابودى است . هنگامى كه نمازهاى پنجگانه - كه اگر درست به جاى آورده شود ثواب پنجاه نماز را خواهد داشت - پس از سفر روحانى معراج تشريع گرديد ، قبلهء مسلمانان به جانب شام و رو به سوى مسجد الاقصى بود ، امّا [ با توجّه به اين كه اين ناحيه در شمال مكّه قرار مىگيرد ] در بخشى از مكّه اين امكان وجود داشت كه كعبه نيز پيش روى نمازگزاران و ميان او و مسجد الاقصى قرار بگيرد و بدين سان وى در نماز خود رو به سوى كعبه و مسجد الاقصى - با هم - بايستد و به فرمان پروردگار خويش ميان دو قبله جمع كند . امّا زمانى كه رسول خدا ( ص ) به مدينه هجرت فرمود ديگر چنين نحوه جمع ميان دو قبله امكان نداشت زيرا رو به جانب هر يك قرار گرفتن مستلزم پشت كردن به ديگرى بود .
در آغاز هجرت پيامبر در زمانى كعبه را ترك گفته بود كه بتها آن را در ميان داشت و هنوز نشانهاى كه حاكى از زوال آنها باشد در ميان نبود و به همين سبب رو به جانب كعبه - با آن وضعيّت - ايستادن به معنى ايستادن رو به جانب بتها بود .
از ديگر سوى رسول اكرم ( ص ) بشدّت علاقهمند آن بود كه اوّلا بتها از حريم كعبه زدوده شوند و ثانيا كعبه قبلهء مسلمانان باشد . اين در حالى بود كه خداوند به رسول خويش فرمان داده بود موقتا بيت المقدّس را قبلهء خويش قرار دهد ، زيرا در آن زمان هنوز خداوند نشانهاى حاكى از اين كه كعبه از اين وضعيّت خارج خواهد شد و وضعيّتى ديگر خواهد يافت در اختيار پيامبر قرار نداده بود . البتّه شايد آن