عرف سياستمداران و طرفهاى درگير جنگ در عصر حاضر به چشم مىخورد و چنين اقداماتى به هدف ايجاد تنگنا و مشكلات اقتصادى در تأمين ما يحتاج و خوراك مردم عليه جبههء مقابل خود انجام مىدهند و اجازه نمىدهند براى آنان هيچ موادّ غذايى و يا وسايل ضرورى ديگر براى ادامهء زندگى و عمران و سازندگى فرستاده شود .
روشن است كه در جنگهاى رسول خدا ( ص ) - اعم از غزوهها و سريّهها - چنين هدفى تعقيب نمىشد ، بلكه هدف از آنها مقابله با تاجران بزرگى بود كه همه يا اغلب آنها عليه رسول اكرم ( ص ) اعلام جنگ كرده ، در آزار اصحاب و ياران او و بيرون راندن آنها از خانه و كاشانهء خود با يكديگر همدست شده بودند .
بنا بر اين اقدام رسول خدا ( ص ) در اعزام سريّهها و غزوات يك جنگ اقتصادى عليه همهء مردم كه بيگناه و گناهكار را با هم شامل شود نبود بلكه هدف مصادرهء اموال ستمگرانى بود كه اموال و داراييهاى مجاهدان را غصب كرده بودند ، مهاجرانى كه به فرمودهء قرآن از خانههاى خود و از كنار ثروت و دارايى خويش رانده شدند بىآن كه هيچ جرمى را مرتكب شده باشند مگر آن كه گفتند پروردگار ما اللّه است .
ج : در اين غزوات در كنار دعوت مردم به خداوند كه با حكمت و اندرزهاى نيكو صورت مىگرفت ، دلهاى مردم به اسلام نزديك و با آن آشنا مىشد ، چه در همين غزوهها پيمانهاى همكارى متقابل و عدم تعرّض بسته مىشد ، آن گونه كه در غزوهء ودان با بنى ضمره پيمان بسته شد كه هرگاه رسول خدا ( ص ) آنان را به كمك فرا خواند به اين دعوت پاسخ مثبت دهند و در غزوهء عشيره نيز با بنى مدلج و همپيمانانشان از بنى ضمره پيمان همكارى و يارى متقابل ميان رسول خدا ( ص ) و آنان انعقاد يافت و قراردادى در اين باره - كه متن آن را به نقل از الروض الانف سهيلى آورديم - نوشته شد .
بنا بر اين اگر رسول اكرم ( ص ) در اين غزوهها جايى را فتح نكرد امّا دلهايى را گشود و با آيين خود آشنا و به خود نزديك ساخت تا ايمان بدانها راه يابد و همين
خاتم النبيين ( ص ) ( خاتم پيامبران ص ) ( فارسى ) — صفحة 345
مساهمون: حسين صابري
ص٣٤٥