غزوهء ابواء يا « ودان »
365 - اين غزوه در سال دوّم هجرت و در ماه صفر واقع شد . ودان نام آبادى عمده و بزرگى است كه ابواء نيز در نزديكى آن قرار دارد . اين غزوه در ميان اين دو آبادى رخ داده و به همين جهت هم مىتوان آن را غزوهء ودان ناميد و هم مىتوان آن را غزوهء ابواء نام نهاد . اين دو آبادى در نزديكى جحفه و ميان اين نقطه و مدينه قرار گرفته و با شهر حدود بيست و سه فرسنگ فاصله دارد .
پيامبر ( ص ) براى اين غزوه در ميان گروهى از مهاجران كه حتّى يك نفر از انصار با آنان همراه نبود از مدينه بيرون رفت ، چرا كه وى اطّلاع يافته بود كاروانى از مكه [ به قصد شام ] بيرون آمده [ و از آن ناحيه عبور خواهد كرد ] . به همين سبب پيامبر ( ص ) در تعقيب آن بر آمد ، امّا هنگامى به اين نقطه رسيد كه كاروان قريش آنجا را ترك گفته بود .
در همين غزوه رسول خدا ( ص ) با بنى ضمره روبرو شد و با آنان بر اين امر پيمان صلح بست كه هرگاه مسلمانان آنان را به يارى بطلبند آنها به يارى مسلمانان بپردازند و در مقابل از امنيّت جانى و مالى برخوردار باشند و مسلمانان نيز موظّف شوند در مقابل هر كس كه به اين طايفه تجاوز كند از آنان حمايت كنند .
اين پيمان را از سوى بنى ضمره مخشى بن عمر ضمرى كه يكى از بزرگان قوم خود در آن زمان بود امضاء كرد .
رسول خدا ( ص ) در هنگام ترك مدينه به منظور اين غزوه ، سعد بن عباده را به جانشينى خود در مدينه گماشت . آن حضرت پس از انعقاد پيمان صلح با بنى ضمره باقيماندهء ماه صفر را در همان جا ماند و بدين ترتيب غيبت آن حضرت از مدينهء منورّه پانزده شب طول كشيد . « 41 »
هامش
( 41 ) - نويرى ، نهاية الارب ، ج 17 ، ص 4 .