صحرا راحتى و آرامش را به رهگذران تقديم دارد .
به همين مناسبت شايسته است قبل از پرداختن به غزوات رسول خدا ( ص ) از حاكميّت ارزشها بر اين جنگها سخن گوييم و در اين بحث اوامر و فرمانهاى قرآن به مجاهدين ، سيرهء عملى رسول خدا ( ص ) در طىّ مراحل گوناگون جنگ از آغاز تا پايان آن و توصيههاى آن حضرت به سپاهيان خويش را مستند آراء خويش قرار دهيم .
ارزشها و فضايل انسانى در جنگهاى اسلامى :
در اهداف و انگيزهها
353 - رحمت و مهربانى يكى از فضايل والاى انسانى است ، در حالى كه رحمت اسلامى تنها يك واكنش عاطفى زودگذر و يا يك دلسوزى و مهرورزى شخصى نيست كه هم نسبت به نيكوكار و فاضل و هم نسبت به بدكار و فاجر روا داشته شود ، بلكه رحمت اسلام رحمتى همگانى و همسو با منافع عمومى جامعه است و به همين سبب گاه جنگ نيز [ با چنين تفسيرى از رحمت ] مصداقى از آن خواهد بود و حتّى تا زمانى كه جنگ در راه فضيلتها و ارزشها باشد وجود آن به عنوان مصداقى از رحمت ضرورت خواهد داشت ، آنسان كه قبلا با اين آيه آشنا شديم كه مىگويد : « اگر بازداشتن برخى از مردم از سوى برخى ديگر نبود فساد بر زمين حكمفرما مىشد ، اما خداوند بر جهانيان فضل فراوان دارد » « 18 » .
بنابراين دلسوزى و ترحّم نابجا بر ستمگر و خوددارى از قصاص او هرگز رحمت نيست ، چرا كه در بلاى چنين دلسوزى و ترحّمى ، قساوت و سنگدلى بر ستمديده نهفته است و به همين سبب رسول خدا ( ص ) فرمود : « هركس بر ديگران ترحّم نمىورزد شايسته ترحم ورزيدن نيست » .
بدين ترتيب جنگ اسلامى مشروعيّت خود را از رحمت به دست آورده ،
هامش
( 18 ) - بقره / 251 .