افراد اين سريّهء را بيست يا بيست و يك نفر مىداند در حالى كه ابن اسحاق مىگويد سعد در رأس ششصد نفر از مجاهدين از مدينه بيرون رفت .
شايد از ميان اين دو روايت روايت واقدى قابل قبولتر و روشنتر باشد ، زيرا كه به گواهى تاريخ كاروان قريش از حدود شصت نفر تشكيل يافته بود و براى مقابله با چنين رقمى همان بيست و يك نفر پياده مناسبتر به نظر مىرسد .
349 - بنا به اظهار واقدى هر سه سريّه پيش گفته شده در سال نخست هجرت : يكى در ماه رمضان ، ديگرى در ماه شوال و سومى نيز در ذى القعده همان سال بوده است . اما طبرى در تاريخ الامم و الملوك مدّعى است به نظر ابن اسحاق اين سريّهها در سال دوم هجرت رخ داده است .
حقيقت آن است كه ابن اسحاق خود مشخّص نكرده كه اين سريّهها در سال نخست هجرت و يا در سال دوّم بوده ، اما از قراين مىتوان چنين به دست آورد كه در سال دوّم صورت پذيرفته است ، زيرا وى اين سريّهها را پس از نخستين غزوهء رسول خدا ( ص ) يعنى غزوهء ودان ذكر كرده و آن غزوه به تصريح ابن اسحاق در ماه صفر سال دوّم بوده است .
بنابراين اگر ابن اسحاق رخدادها را به حسب ترتيب زمانى آنها آورده باشد اين سه سريّه در سال دوّم خواهد بود ، امّا ما در سيرهء وى مشاهده مىكنيم كه او گاه از رخدادها و حوادثى در غير زمان خود و تنها به آن دليل كه موقعيّت اقتضا كرده و سخن بدانجا كشانده شده است بحث مىكند .
از همهء اينها كه بگذريم حتى به فرض آن كه ابن اسحاق اين سريّهها را در سال دوّم بداند ، امّا ابن كثير عقيدهء واقدى را و اين كه در سال اوّل هجرت بوده است ترجيح مىدهد . او مىگويد :
« واقدى داراى نظرات تازه و منحصر بفرد و تاريخى غالبا تحرير يافته است ، چه او از پيشوايان بزرگ اين فن ، مردى راستگو و پركار است ، آنگونه كه مادر كتاب خود به نام التكميل فى معرفة الثقات و الّضعفاء و المجاهيل دربارهء جرح و
خاتم النبيين ( ص ) ( خاتم پيامبران ص ) ( فارسى ) — صفحة 292
مساهمون: حسين صابري
ص٢٩٢