كه مىخواهد كافر بماند ، آنسان كه مىفرمايد : « در [ پذيرش ] دين هيچ اجبار و اكراهى نيست و راه هدايت از گمراهى و ضلالت جدا شده است پس هركس به طاغوت كافر شود و به خداوند ايمان آورد به ريسمانى استوار چنگ زده كه هرگز گسستنى نيست و خداوند خود شنوا و داناست » « 8 » .
آغاز نبردها و نخستين سريهها
345 - مشركان قريش مؤمنان را از مكّه بيرون راندند و آنان را وادار به ترك اموال و خانه و كاشانهء خود كردند و تلاش نمودند تا آنها را از دين برگردانند . در چنين وضعى آنسان كه آنان مؤمنان را در تنگنا قرار داده بودند لزوما مىبايست در تنگنا قرار داده شوند و از گمراهى و سركشى بيشتر بازداشته شوند و اين حقيقت بدانان تفهيم گردد كه باطل ماندنى نيست بلكه اين حق است كه قدرت يافته و جلوهگر شده است .
بدين سبب بود كه رسول خدا ( ص ) به اعزام « سريه » ها پرداخت . سريّهها گروههاى كوچكى از سربازان مسلمان بودند كه يكى از فرماندهان در رأس آنها قرار مىگرفت . به عبارت ديگر اين گروهها همانند يگانهايى نظامى بودند كه فرمانده عالى سپاه آنان را به مأموريّت جنگ و يا بستن راه بر گروهى از دشمنان مىفرستد .
اين يگانها همانند « دسته » در عرف كنونى نظام ارتش بودند .
برخى از نويسندگان چنين استنباط كردهاند كه اين سريهها براى مصادرهء اموال كاروان قريش يا دستكم گروهى از تجّار قريش اعزام مىشدند و بدين ترتيب رسول خدا ( ص ) نبرد خود عليه مشركان را با محاصرهء اقتصادى قريش آغاز كرده بود .
امّا برداشت ما اين است كه اگر چنين محاصرهء اقتصاديى در كار باشد همه راههاى درآمد و ممرّ روزى همه قريش را مىبندد و به عبارت ديگر همهء قريش را
هامش
( 8 ) - همان / 256 .