در مقابل مردم ظاهر شود . آن حضرت مىفرمايد : « حيا ، همه خير است » و « هر دينى خوبى ويژه دارد و خوبى ويژهء اسلام ، حياست » .
نخستين مظهر جوامع انسانى منحرف و جوامعى كه زشتيها بر آن حكمفرماست فقدان حياست و به همين سبب ستمگرانى كه به خود و ملّت خويش ظلم روا مىدارند مردم را به كنار گذاشتن حيا و آشكار ساختن رذيلتها فرا مىخوانند و اين رذيلتها را به نامهايى مىخوانند كه خداوند هيچ حجّت و دليلى بر آن قرار نداده است .
د : كرامت ؛ حكومت اسلامى كه رسول خدا ( ص ) آن را در مدينه بنيان نهاد منادى كرامت بخشيدن به انسانها است ، كرامتى تنها بدان سبب كه انسانها انسانند نه بدان سبب كه از اصالت خاندان و از نام و آوازه برخوردارند ، يا بدان سبب كه از نژاد سفيد يا سياهند و يا حتى بدان سبب كه مسلمانند ، بلكه تنها و تنها به خاطر انسانيّتى كه در آنها وجود دارد ؛ آنگونه كه خداوند مىفرمايد : « ما آدميزادگان را كرامت داديم و آنان را در خشكى و دريا سوار كرديم و از پاكيزهها روزيشان داديم و آنان را مشخّصا بر بسيارى از آنان كه آفريديم برترى داديم » « 6 » . خداوند بردگان را گرامى داشت و كرامت بخشيد و قرآن كريم به آزاد كردن آنان فرا خواند و رسول خدا ( ص ) نيز اين را ممنوع كرد كه آقايى بردهء خويش را به ذلّت كشاند و يا با سپردن تكاليفى كه در توان او نيست او را تحتفشار قرار دهد و به ستوه آورد ، آن گونه كه احمد بن حنبل از آن حضرت روايت كرده است كه فرمود : « هركس بندهء خويش را مضروب سازد كفّارهء اين عمل آزاد كردن اوست » . رسول اكرم ( ص ) جان غيربرده را با جان برده و بلكه جان برده را با جان آقاى او برابر دانست و فرمود : « هر كس به بندهء خويش را گرسنگى دهد او را گرسنگى دهيم و هركس بندهء خويش را بكشد او را بكشيم » .
ه : عدالت ؛
قرآن كريم عدالت را در تمامى جنبهها و انواع آن واجب
هامش
( 6 ) - اسراء / 70 .