قبل از هجرت - بودند .
رسول خدا ( ص ) در مورد خريد اين زمين با آن دو پسر يا با سرپرست آنها و يا با آنها در حضور سرپرستشان گفتگو كرد و آنان گفتند : « اى رسول خدا ( ص ) ما اين زمين را به تو مىبخشيم » . امّا پيامبر ( ص ) از پذيرش هر راهى جز خريد آن در مقابل پول امتناع ورزيد و بدين ترتيب اين زمين را به ده دينار از آن دو پسر خريدارى فرمود .
قبل از اين كه رسول خدا ( ص ) اين زمين را خريدارى كند تنها يك چهار ديوارى و بدون سقف بود و تا پيش از هجرت ، اسعد بن زراره در آنجا نماز جماعت و جمعه رو به سوى قبله مسجد الاقصى - كه قبلهء پيامبر در زمان اقامت در مكّه بود - اقامه مىكرد و رسول اكرم ( ص ) پس از هجرت آنجا را به صورت مسجد در آورد .
پيامبر ( ص ) بنايى مربّع شكل برپا كرد كه از هر طرف يكصد ذراع طول داشت . ابن قيّم مىگويد : پيامبر ( ص ) پايههاى ديوار را حدود سه ذراع قرار داد و بنا را با آجر ساخت . امّا برخى ديگر گفتهاند قسمتى از بنا با تكّههاى سنگ برپا گرديد .
هر كدام از مهاجرين و انصار كه در هنگام بناى مسجد در آنجا حضور داشتند در برپايى آن شركت كردند و رسول خدا ( ص ) نيز خود كار مىكرد و آجر و سنگ جابجا مىنمود و اين بيت را بر زبان داشت كه
« پروردگارا هيچ خوشيى جز خوشى آخرت نيست پس انصار و مهاجران را بيامرز » .
مسلمانان نيز ابياتى از شعر بر زبان داشتند و در همين حال خشت جابجا مىكردند . يكى از آنان در شعر خود براى تشويق ديگران و برانگيختن شور و التهاب بيشتر براى كار چنين مىگفت :
« اگر ما بنشينيم و رسول خدا كار كند اين از سوى ما كارى بس گمراهىآميز
خاتم النبيين ( ص ) ( خاتم پيامبران ص ) ( فارسى ) — صفحة 232
مساهمون: حسين صابري
ص٢٣٢